Bugün, yani 9 Temmuz 2025 Çarşamba günü, Dünya'nın dönüş hızında yaşanan artış nedeniyle tarihte kaydedilen en kısa günlerden biri olabilir. Bilim insanları, Dünya’nın normalden daha hızlı dönmesiyle birlikte günlerin milisaniyeler seviyesinde kısaldığını tespit etti. Özellikle 9 Temmuz, 22 Temmuz ve 5 Ağustos tarihlerinde günlerin, normalden 1.3 ila 1.51 milisaniye daha kısa süreceği açıklandı.
Son yıllarda yapılan araştırmalar, Dünya’nın dönüş hızının arttığını ortaya koyuyor. Özellikle 2020 ve 2022 yıllarında bu durum, son derece hassas atom saatleriyle kaydedildi. Atom saatleri, atomların titreşimlerini ölçerek zamanı milisaniye hassasiyetinde takip eden cihazlar olarak biliniyor.
Dünya’nın neden hızlandığına dair net bir bilgi olmamakla birlikte; atmosferdeki değişiklikler, buzulların erimesi, çekirdekteki hareketlilik ve manyetik alanın zayıflaması gibi pek çok doğal etkenin bu sürece katkı sağladığı düşünülüyor.
Normal koşullarda Dünya, bir tam dönüşünü 24 saatte yani 86 bin 400 saniyede tamamlıyor ve bu sürece "güneş günü" deniliyor. Ancak bu süre zaman zaman çok küçük sapmalarla değişebiliyor. Örneğin 5 Temmuz 2024, kayıtlara geçen en kısa gün olmuş ve Dünya, o gün normalden 1.66 milisaniye daha hızlı dönmüştü.
Bu farklar küçük gibi görünse de, GPS sistemlerinden cep telefonu ağlarına, finans piyasalarından uydu iletişimine kadar pek çok teknolojik alan saliselik zaman doğruluğuna ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle yaşanabilecek en küçük sapmalar bile teknik sorunlara yol açabiliyor.
Dünya’nın dönüşündeki bu değişimler, 1970’li yıllardan bu yana hassas ölçüm cihazlarıyla takip ediliyor. Londra Üniversitesi’nden astrofizikçi Graham Jones, ABD Deniz Gözlemevi ve uluslararası Dünya dönüş hizmetlerinden alınan verilerle bu değişimleri analiz ediyor. "Gün Uzunluğu (Length of Day - LOD)" adı verilen bu ölçüm, Dünya’nın bir tam dönüşünü tamamlama süresini milisaniye düzeyinde kayıt altına alıyor.
Uzmanlar, Dünya'nın 2020'ye kadar Ay’ın kütleçekim etkisiyle yavaşladığını ancak son yıllarda bu durumun tersine döndüğünü belirtiyor. Dünya artık hızlanıyor ve bu durum zamanı ölçme sistemleri açısından büyük önem taşıyor.
Dünya, şu anda zamanı Eşgüdümlü Evrensel Zaman (UTC) sistemiyle takip ediyor. Geçmişte Dünya’nın dönüşündeki yavaşlamaları telafi etmek için “artık saniye” eklenirken, eğer hızlanma bu şekilde devam ederse, tarihte ilk kez bir saniyenin silinmesi yani “negatif artık saniye” uygulaması gündeme gelebilir. Bu durum daha önce hiç yaşanmadı.
