Deprem bilimci Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, deprem riskine karşı vatandaşları bilinçlendirmek için deprem sırasında güvenli ve güvensiz yerlerin yanı sıra, Türkiye’deki deprem risk haritalarına göre hangi bölgelerin daha güvenli olduğunu aktardı. Açıklamalarının bağlamında, Van özelinde de riskler ve uyarılar ortaya konuldu.
Deprem Güvenliği: Zeminin ve Yapıların Rolü
Ercan, deprem anında binaların sadece kendi yapısal güvenliklerine değil, bulundukları zeminin özelliklerine de çok bağlı olduğunu belirtti. Özellikle gevşek, sulu ve tarımsal zeminlerde, sarsıntıların normalden 3–5 kat daha fazla hissedilebileceğini söyledi. Bu tür zeminin deprem etkisini artırdığını, yapılar üzerinde çok daha yoğun bir titreşim oluşmasına neden olduğunu vurguladı. Bu nedenle ev ya da arsa alırken zemin yapısının bilinmesinin kritik olduğunu ifade etti.
Türkiye’de Görece Daha “Güvenli” Bölgeler
Videoda ve ilgili değerlendirmelerinde Prof. Ercan, Türkiye’de deprem riskinin bölgesel olarak değiştiğini aktardı. Buna göre:
-
Karadeniz kıyı şeridi (Artvin’den Kırklareli’ye kadar),
-
Güneydoğu Anadolu Bölgesi,
-
İç Anadolu Bölgesi ve
-
Trakya (Ankara ve çevresi dahil)
gibi bölgelerin Türkiye’de görece daha düşük sismik risk taşıdığını söyledi. Ancak bu ‘güvenli’ sınıflandırması bile tamamen risksiz anlamına gelmediğini belirterek binaların sağlamlığı ve yerleşim zemininin kalitesinin her durumda önemli olduğunu ekledi.
Van’da Risk Devam Ediyor
Van ve çevresi özelinde Prof. Ercan, bölgenin doğu Anadolu fay hattı üzerinde yer aldığını anımsattı. 2011’de 7.2 büyüklüğünde yıkıcı bir deprem yaşanan Van’da, gelecekte benzer ya da daha büyük depremlerin olabileceğini söyledi. Özellikle Çaldıran, Erciş ve Muradiye gibi ilçelerde 7.5’e kadar büyüklükte deprem üretme potansiyeli bulunduğunu aktardı. Ayrıca Van’da yerleşim alanlarının van gölü çevresi gibi gevşek zeminlere doğru yoğunlaşmasının riskleri artırabileceğini belirtti. Bu nedenle dağlık ve daha sağlam zeminlere yönelmenin, göle yakın gevşek zeminde yapılaşmayı sınırlamanın önemli olduğunu vurguladı.
Vatandaşlara Tavsiyeler
Ercan, deprem riskine karşı halkın bilinçlenmesinin, yapıların zemin etütleri ve güvenli yapı sertifikalarının dikkate alınmasının, doğrudan enkaz ve can kaybını azaltabileceğini sözlerine ekledi. Sağlam zemin seçimi ve doğru yapılaşmanın, deprem anında güvenli yerlerin belirlenmesinde kritik rol oynadığına dikkat çekti.
