Van'ın dünyaca tanınan Norduz koyunlarından elde edilen ve yıllarca değerlendirilemediği için dere yataklarına atılan ya da yakılarak israf edilen yünler, bugün katma değeri yüksek tekstil ürünlerine dönüştürülüyor. Van Olgunlaşma Enstitüsü tarafından hayata geçirilen proje sayesinde, atık olarak görülen yünler ekonomiye kazandırılırken hem çevre korunuyor hem de yöresel bir değer yeniden hayat buluyor.
Sıfır Atık anlayışı doğrultusunda yürütülen çalışma kapsamında, Gürpınar ilçesindeki Norduz koyunlarından elde edilen yünler toplanarak özel bir üretim sürecinden geçiriliyor. Yaklaşık 16 aşamadan oluşan işlemler sonunda yünler, geleneksel dokuma teknikleriyle kumaşa dönüştürülüyor.
16 AŞAMALI ÜRETİM SÜRECİ
Toplanan Norduz yünleri öncelikle doğal yöntemlerle temizleniyor. Ardından taraklama, iplik üretimi ve dokuma aşamalarından geçirilen yünler, el tezgâhlarında kumaş haline getiriliyor. Üretim sürecinde kimyasal boyalar yerine bölgenin endemik bitkilerinden elde edilen kök boyalar kullanılıyor. Böylece tamamen doğal ve çevre dostu ürünler ortaya çıkarılıyor.
ÇANTADAN GİYSİYE BİRÇOK ÜRÜN ÜRETİLİYOR
Dokunan kumaşlar yalnızca tekstil ürünü olarak kalmıyor. Bu kumaşlardan çanta, ceket, yelek, ev tekstili ürünleri, dekoratif aksesuarlar, yün çorap ve eldiven gibi birçok farklı ürün üretiliyor. Böylece hem geleneksel dokuma kültürü yaşatılıyor hem de bölge ekonomisine katkı sağlanıyor.
"ATIK YÜNLERİN ÇOK KIYMETLİ OLDUĞUNU GÖRDÜK"
Van Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Esin Tekin Baran, projenin 2024 yılında başlatıldığını belirterek, Norduz köyünde yıllardır değerlendirilmeyen yünlerin dikkatlerini çektiğini söyledi. Baran, "Gürpınar ilçemizin Norduz Köyü'nde dere yataklarına atılan yünler vardı. Bu yünlerin aslında çok kıymetli olduğunu düşündük. Yerinde incelemeler yaptık, yünleri topladık ve bunları dokumaya kazandırmak için kapsamlı bir çalışma yürüttük." dedi.
4-5 AYLIK AR-GE ÇALIŞMASI YAPILDI
Yünlerin tekstil sektöründe kullanılabilmesi için yaklaşık 4-5 aylık bir Ar-Ge süreci yürüttüklerini ifade eden Baran, yapılan analizlerin ardından Norduz yünlerinin dokuma sektöründe kullanılmaya başlandığını söyledi. Üretilen ürünlerin belirli bir müşteri kitlesine hitap ettiğini belirten Baran, ürünlerin İstanbul'da bulunan Olgunlaşma Enstitülerinin ortak satış noktası olan Bohça mağazalarında satışa sunulduğunu ifade etti.
HEM ÇEVRE HEM EKONOMİ KAZANIYOR
Yıllarca atık olarak görülen Norduz koyunu yünlerinin ekonomiye kazandırılmasıyla hem çevre kirliliğinin önüne geçiliyor hem de Van'ın önemli yerel değerlerinden biri katma değeri yüksek ürünlere dönüştürülüyor. Proje sayesinde geleneksel el sanatları yaşatılırken, bölgenin doğal kaynakları da sürdürülebilir üretim anlayışıyla ekonomiye kazandırılmış oluyor.