Türkiye genelinde hızla artan motokurye sayısıyla birlikte, bazı kuryelerin vergi yükümlülüklerinden kaçmak için yasa dışı yollara başvurduğu ortaya çıktı. Esnaf kurye statüsünde çalışan motokuryelerin sosyal medya gruplarında “KDV açığınız için fatura kesilir” gibi paylaşımlarla sahte fatura ticareti yapıldığı belirlendi.
YASA DIŞI FATURA AĞI SOSYAL MEDYADA BÜYÜYOR
Esnaf kuryeler arasında dayanışma amacıyla kurulan sosyal medya gruplarında, sahte fatura tekliflerinin açıkça yapıldığı görülüyor. “Yedek parça faturası yüzde 1, e-fatura yüzde 3 komisyonla” gibi paylaşımlar, yasa dışı fatura alışverişinin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor.
Motokuryeler, çalıştıkları firmalara düzenledikleri hak ediş faturalarının vergisini ödememek için bu gruplardan düşük komisyonla sahte fatura satın alıyor. Uzmanlara göre bu yöntem, her ay milyonlarca liralık vergi kaybına yol açıyor.
SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
Örneğin bir kurye, ay sonunda 100 bin liralık hak ediş alıyor. Normal şartlarda bu kazanç üzerinden vergi ödemesi gerekiyor. Ancak yasa dışı fatura ticareti yapan kişilerden komisyon karşılığında sahte fatura satın alarak gider gösteriyor ve vergi ödemekten kaçıyor. Birçok kurye, “yedek parça”, “bakım” veya “yakıt” adı altında bu sahte faturaları beyan ediyor. Bu faturaları temin eden bazı şahısların, kuryelerle doğrudan temas kurduğu, hatta bazı muhasebecilerin bu sürece aracılık ettiği öne sürülüyor.
MOTORUN FİYATINDAN FAZLA FATURA KESİLİYOR
Kuryelerin büyük kısmı 50 ila 150 bin TL arasında değişen Çin menşeli scooter’lar kullanıyor. Ancak bazı kuryelerin, bu motosikletlerin değerini aşan tutarlarda fatura beyanında bulunduğu tespit edildi. Bu durum, vergi denetimlerinde kolayca fark edilebilecek bir usulsüzlük olarak dikkat çekiyor.
UTTS’Lİ YAKIT FİŞİ BİLE SATILIYOR
Bazı yasa dışı satıcılar, UTTS sistemine kayıtlı (plaka tanımlı) yakıt fişlerini dahi satmaya başladı. Normalde bu sistem, akaryakıt giderlerinin Maliye’ye doğrudan bildirildiği bir yapıya sahip. Ancak kaçak fatura satıcıları, “garantili ve problemsiz UTTS’li fiş” sloganıyla bu sistemi dahi delmeye çalışıyor.
VERGİ MÜFETTİŞLERİNİN RADARINDA
Uzmanlar, bu tür işlemlerin Maliye tarafından kolaylıkla tespit edilebileceğini belirtiyor. Vergi Denetim Kurulu’nun, son dönemde yüksek gelir elde edip düşük vergi beyan eden esnaf kuryeleri mercek altına aldığı ifade ediliyor. Denetimlerin artmasıyla birlikte, vergi kaçıran kuryelerin hem yüksek para cezaları hem de geriye dönük vergi borçlarıyla karşılaşabileceği uyarısında bulunuluyor.
KURYELER ENDİŞELİ
Vergi kaçırarak haksız kazanç elde eden kuryeler olduğu gibi, vergisini düzenli ödeyen esnaf kuryeler de bu durumdan rahatsız. Düzenli vergi veren kuryeler, yasa dışı fatura ticaretinin sektördeki güveni zedelediğini belirterek, denetimlerin artırılmasını talep ediyor.
