Türkiye'nin en büyük gölü ve dünyanın en büyük sodalı gölü olan Van Gölü, küresel ısınma ve kuraklığın etkisiyle alarm veriyor. Van'ın gözde turistik mekanlarından biri olan ve 2017 yılında görkemli bir törenle açılan Edremit Dilkaya Mahallesi'ndeki halk plajı, aradan geçen 8 yılın ardından kuruyan dev bir toprak parçasına dönüşmüş durumda. Bu dramatik değişim, kuraklığın boyutunu gözler önüne seriyor.
Gözde Plajdan Yüzlerce Metrelik Karaya
22 Temmuz 2017'de renkli görüntülerle açılan ve yaz aylarında binlerce kişinin serin sularında yüzdüğü plaj, bugün suyun yüzlerce metre çekilmesiyle oluşan çorak bir manzaraya sahip. Bölge halkı, suya ulaşmak için artık yüzlerce metre yürümek zorunda kaldıklarını belirterek büyük üzüntü duyuyor.
Küresel Isınma ve Buharlaşma Alarmı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Akkuş, Van Gölü'ndeki çekilme sürecine ilişkin kritik değerlendirmelerde bulundu. Dr. Akkuş, Van Gölü'nün kapalı bir havza olması nedeniyle diğer göllere göre daha kırılgan bir yapıya sahip olduğunu vurguladı.
Dr. Mustafa Akkuş: "Van Gölü kapalı bir havzadır. Dışarıdan hiçbir su girdisi olmadığı gibi gölden dışarıya da su çıkışı yoktur; tek su kaybı buharlaşmayla gerçekleşmektedir. 2025 yılı bu anlamda oldukça kritik bir yıl oldu. Su girdisi çok az, buharlaşma kaynaklı su kaybı ise çok fazla gerçekleşti."
Akkuş, yaz aylarında artan sıcaklıkların buharlaşma oranını ciddi şekilde yükselttiğini ve Şubat ayındaki yağışların %60 oranında azaldığını belirterek, geçmişte liman veya iskele olan yerlerin bugün tamamen karaya çıktığını, kıyıya uzaklığın bir, hatta iki kilometreye kadar ulaştığını ifade etti.
Dr. Akkuş, su seviyesindeki çekilmeden daha tehlikeli bir durumun varlığına dikkat çekti: Gölün giderek artan kirliliği.
Dr. Mustafa Akkuş: "Van Gölü kapalı bir göl olduğu için, göle ulaşan her bir damla atık su burada hapsolur. Göl seviyesi yeniden yükselse bile kirliliğin oluşturduğu tahribat kolayca telafi edilemez. Bu nedenle göle dökülen tüm atık suların mutlaka arıtılması ve arıtma tesislerinin tam kapasiteyle çalıştırılması gerekiyor."
Göldeki çekilme, yalnızca su kaybına yol açmakla kalmadı; aynı zamanda yüzyıllardır su altında kalan mikrobiyalitleri ve eski kıyı izlerini de gün yüzüne çıkardı. Bilim insanları, bu oluşumların korunmasının büyük önem taşıdığını, aksi halde geri dönülemez tahribatlar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.