Van’ın merkezindeki Yeraltı AVM (Yeraltı Çarşısı), bir zamanlar kentin en hareketli ticaret alanlarından biri olarak bilinirken bugün en durgun günlerini yaşıyor. 25 yıllık çarşı, esnafın kendi imkânlarıyla yaptığı girişimlere rağmen en zor zamanlarından geçiyor.
Van halkının üşenip gitmediği, kent merkezine uzak gibi görülen ve adeta unutulmaya yüz tutmuş bir çarşı haline gelen Yeraltı AVM’de esnaflar işsizlikten, tanıtım eksikliğinden ve yürüyen merdiven gibi temel ihtiyaçların olmamasından şikâyet ediyor. 2000 yılında dönemin belediye başkanı Aydın Talay tarafından yaptırılan ve uzun yıllar kentin cazibe merkezlerinden biri olarak faaliyet gösteren, İpekyolu ilçesi Beşyol Meydanı’nda yer alan Yeraltı Çarşısı, son birkaç yıldır sessizliğe gömülmüş durumda. Açıldığı dönemde modern bir proje olarak lanse edilen ve Van halkının alışveriş için en çok tercih ettiği merkezlerden biri haline gelen çarşı, merkezi konumu ve farklı sektörlerden mağazalarıyla uzun yıllar kentin ticari hayatına canlılık kattı. Ancak özellikle yeni AVM’lerin devreye girmesiyle birlikte cazibesini kaybeden çarşı, bugün adeta eski günlerini mumla arıyor. Yaz aylarında sıcak, kış aylarında ise soğuk nedeniyle hem esnaf hem de vatandaş zorlanırken, yürüyen merdiven, havalandırma ve ısınma sistemleri gibi temel ihtiyaçların eksikliği sık sık gündeme taşınıyor.
VAN’DA YERALTINDA DERTLER BİTMİYOR
Van’ın İpekyolu ilçesi Beşyol Meydanı’nda bulunan ve 2000 yılında dönemin Belediye Başkanı Aydın Talay tarafından yaptırılan Yeraltı AVM (Yeraltı Çarşısı), açıldığı yıllarda modern yapısıyla dikkat çekmiş ve Van’ın ticari hayatına yeni bir soluk getirmişti. Çarşı, özellikle ayakkabı, giyim, hediyelik eşya, kırtasiye gibi birçok sektörden esnafa ev sahipliği yaptı. Ancak yıllar içinde gerek ekonomik krizler, gerekse alışveriş alışkanlıklarının değişmesiyle birlikte cazibesini kaybetti. Kentin kalbinde olmasına rağmen yeterince tanıtılmayan ve modern ihtiyaçlara cevap veremeyen Yeraltı AVM, bugün en durgun günlerini yaşıyor.
Yaz ve kış aylarında iklim şartlarının zorluklarıyla boğuşan çarşı, yürüyen merdiven, havalandırma ve iklimlendirme sistemlerinden yoksun. Vatandaşlar da çarşıya inmeyi zor buluyor. Esnaf ise iş yapamamaktan, müşteri çekememekten ve yüksek maliyetlerden şikâyet ediyor.
“MÜŞTERİ YOĞUNLUĞU CİDDİ ŞEKİLDE AZALDI”
Yeraltı AVM’de yaşanan sıkıntılarla ilgili Yeni Doğu Gazetesi’ne konuşan esnaf Müjdat Eröz, çarşının eski hareketliliğini kaybettiğini belirterek, “Ben Van Yeraltı Çarşısı esnaflarındanım, ayakkabı işi yapıyorum. Eski yıllara göre müşteri yoğunluğu ciddi şekilde azaldı. Geçen yıl işlerimiz yine bu yıla göre daha iyiydi. Bu sene durgunluk çok fazla, maliyetler yüksek, müşteriler fiyatlardan dolayı alışveriş yapamıyor. Biz de müşteri çekebilmek için sosyal medya üzerinden reklam ve tanıtım yapmaya çalışıyoruz ama çok etkili olmuyor” dedi.
“MÜŞTERİ ÇEKMEK ZORLAŞIYOR”
Çarşı esnafından Volkan Türkmen ise yaklaşık 22 yıldır burada işletmecilik yaptığını ifade ederek, “Ben kıyafet işi yapıyorum. Geçmiş yıllara göre müşteri sayısında en az yüzde 40’tan fazla düşüş var. İşlerimiz genelde okul sezonlarında biraz hareketleniyor çünkü okul kıyafetleri satıyoruz. Ancak onun dışında işlerimiz çok durgun. Bazen el broşürleri dağıtarak tanıtım yapıyoruz ama kalıcı bir çözüm olmuyor. Çarşıya yatırım yapılmadığı için sürekli müşteri çekmek zorlaşıyor” sözleriyle yaşanan sıkıntılara dikkat çekti.
Yeraltı Çarşısı, Van’ın hafızasında geçmişin hareketli alışveriş günlerini barındırıyor. Ancak bugünün koşullarında hem esnafın hem de vatandaşın taleplerine cevap veremeyen yapısıyla modernleşmeye, tanıtıma ve yenilenmeye ihtiyaç duyuyor. Aksi halde Van’ın merkezinde yer alan bu ticaret merkezi, unutulmuş bir çarşıya dönüşme riskiyle karşı karşıya kalacak gibi görünüyor.
