Dışarıdan bakıldığında uçsuz bucaksız ve durgun bir su kütlesi gibi görünen Van Gölü’nün, aslında suyun altında 7/24 işleyen devasa bir biyolojik döngüye sahip olduğu ortaya çıktı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, gölün sanıldığı gibi cansız bir sodalı su kütlesi olmadığını, aksine sürekli nefes alan canlı bir organizma gibi çalıştığını belirtti.
"Van Gölü Geceleri Uyumuyor"
Dr. Mustafa Akkuş, Van Gölü'nün sessizliğinin bir yanılsama olduğunu ifade ederek, gölün altındaki yaşam döngüsünü bir fabrikaya benzetti. Akkuş, "Göl aslında geceleri uyumuyor. Aksine gün boyu fotosentez yapıp besin üreterek içerisinde mikroskobik binlerce canlıyı besliyor" dedi. Bu döngünün, gölün endemik türü olan inci kefali için uygun bir yaşam zemini hazırladığı vurgulandı.
Uydu Haritaları Gölün "Kan Değerlerini" Ölçüyor
Sentinel uydu haritaları üzerinden klorofil-a yoğunluğunu takip ettiklerini belirten Akkuş, bu verileri gölün "kan değerleri" olarak nitelendirdi:
-
Kırmızı Renkler: Klorofil konsantrasyonunun en yüksek olduğu, biyolojik üretimin zirve yaptığı noktaları temsil ediyor.
-
Sarı ve Yeşil Tonlar: Klorofilin daha düşük olduğu seviyeleri gösteriyor.
-
Besin Kaynağı: Akarsulardan gelen besin tuzlarının güneş ışığıyla buluştuğu Erciş Körfezi gibi bölgelerde, inci kefalinin ana besin kaynağı olan planktonların üretimi sağlanıyor.
Hareketli Bir Ekosistem: Akıntılar Gölü Canlı Tutuyor
Van Gölü sularının sürekli bir devinim halinde olduğunu belirten Akkuş, yüzeydeki suların dibe, dipteki suların ise yüzeye karıştığı yatay ve dikey bir döngünün varlığına dikkat çekti. Bu hareketliliğin gölün yaşlanıp ölmesini engellediğini ifade eden uzman, kirlilik yükünün belirli bir seviyeyi aşması durumunda bu hassas dengenin bozulabileceği uyarısında bulundu.
Rakamlarla Van Gölü
-
Yüzey Alanı: 3 bin 712 kilometrekare ile dünyanın en büyük sodalı gölü.
-
Derinlik: En derin noktası 451 metre, ortalama derinliği ise 171 metre.
-
Yükseklik: Denizden bin 646 metre yükseklikte bir volkanik set gölü.
-
Yaşam: İnci kefali ve 2018 yılında keşfedilen küçük mercan balığı olmak üzere iki tür balığa ev sahipliği yapıyor.
-
Ekonomi: Bölgede yaklaşık 20 bin kişi geçimini inci kefali avcılığından sağlıyor.
Dr. Mustafa Akkuş, Van Gölü’nün sadece izlenecek bir manzara değil, korunması gereken yaşayan bir organizma olduğunu belirterek, suyun altındaki bu görünmez döngünün bozulmaması için çevre hassasiyeti çağrısında bulundu.
