Van’da artan et fiyatları nedeniyle vatandaşlar Kurban Bayramı dışında et tüketebilme imkânı neredeyse imkânsız hale geldi. Vatandaşlar artık ineğin ne yahnisini nede külbastısını yapabiliyor.
Son yıllarda artan maliyetler hayvancılığın başkenti olarak bilinen Van’ı da vurdu. Yaklaşan yıl başı öncesi yükselen gıda, kırtasiye, zücaciye, yiyim, akaryakıt, araç, kira, ev, ÖTV fiyatlarına birde et fiyatları eklendi. Küçükbaş hayvancılıkta ülke birincisi Van büyükbaş et ihtiyacını farklı illerden karşılıyor. Buna nakliye, yakıt gibi ek fiyatlar eklenince asgari ücrete çalışan vatandaşların kırmızı et alabilmesi neredeyse artık hayal oldu.
TÜİK’in son verilerine göre Türkiye’de büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısında düşüş sürüyor. Van, küçükbaş hayvan varlığıyla ülkenin en zengin ili olmasına rağmen son yıllarda ciddi bir azalma yaşıyor. Et ve Süt Kurumu’nun ithalat politikalarına rağmen kırmızı et fiyatları hızla yükseliyor. Vatandaşlar bu durum karşısında zorlanırken, üreticiler ise artan maliyetlerin altında eziliyor.
Vanlı kasap Naci Bahadır, et fiyatlarındaki artışın temel nedenlerini şu şekilde değerlendirdi: “Biz kasaplar olarak bu artışı doğrudan gözlemliyoruz. Birinci sebep, hayvan yetiştiriciliğinde maliyetlerin çok artması. Mazot, yem ve diğer girdiler sürekli yükseliyor. Ayrıca kuraklık gibi doğal afetler yem üretimini etkiliyor ve fiyatları artırıyor. İthalat politikaları ve yüksek döviz kurları da başka bir sorun. Dövizdeki artış ithal hayvan maliyetlerini yükseltiyor, bu da fiyatlara doğrudan yansıyor.” Kasap Bahadır, vatandaşın alım gücünün giderek düştüğünü belirterek, “Fiyatlar ne yazık ki vatandaşın bütçesini zorluyor. Et lüks haline geldi. Bayramdan bayrama et alabilen insanların sayısı arttı.” ifadelerini kullandı.
BESİCİLERDEN ŞİKAYET: “ZARAR EDİYORUZ”
Vanlı besici Hudayda Saliçhan ise artan yem fiyatlarının hayvancılığı sürdürülemez hale getirdiğini söyledi: “Biz hayvanları 10-11 ay besliyoruz. Ancak bir torba yem 600 TL’ye çıktı. Bir hayvan için yaklaşık 60 torba yem gerekiyor. Bu maliyetlerle zarar ediyoruz. Et fiyatları yükseldiği halde, biz üreticiler kazanç sağlayamıyoruz. Şu an kesim kasaplara 350 TL, bu fiyatın 400 TL’ye çıkması gerekiyor ki zarar etmeyelim” dedi.
VATANDAŞ TEPKİLİ: “ET ALMAK HAYAL OLDU”
Vanlı vatandaşlardan Ayşe Kara, artan fiyatlardan dolayı et almanın imkansız hale geldiğini belirtti: “Eskiden ayda bir et alırdık, şimdi yılda bir alabilirsek alıyoruz. Gıda bu kadar pahalı olmamalı. Çocuklarımıza et yediremez hale geldik. Bayramdan bayrama et yiyorduk, şimdi bayramda bile almayı düşünemiyoruz.”
Bir diğer vatandaş, Mehmet Demir ise fiyatlardaki artışı “Adeta yoksulluğun göstergesi” olarak yorumladı: “Markete girip fiyatlara bakınca moralimiz bozuluyor. Tavuk bile lüks oldu. Et yemek bir ihtiyaç, ama artık bir hayal. Evimize giren et miktarı geçen yıla göre yarı yarıya düştü.”
VAN’DA GÜNCEL ET FİYATLARI
Van’da kırmızı et ve tavuk fiyatları rekor kırıyor: Dana Yağsız Kıyma: 630 TL/kg, Dana Döş Sarma: 530 TL/kg, Kuzu Kemikli Et: 550 TL/kg, Kuzu Pirzola: 550 TL/kg, Beypiliç Bütün Tavuk: 100 TL/kg
Van’da kırmızı et fiyatları artınca vatandaşlar tavuk etine yani beyaz ete yöneldi. Artan maliyetler sonrası tavuk eti satışlarının arttığını söyleyen tavukçuluk esnafı vatandaşlara da tercih açısından önemli açıklamalarda bulundu.
SUAT BAYTAR: "KALİTEYİ BULMAK ÇOK ÖNEMLİ"
35 yıldır sektörde olduğunu belirten Suat Baytar, tavuk satışlarında kalite arayışının önemine vurgu yaptı. İnsanların alım gücünün düştüğünü ifade eden Baytar, bu yıl tavuk satışlarında büyük bir hareketlilik beklemediklerini söyledi.
Baytar, konu hakkında şunları söyledi: "Şu an satışlar daha başlamadı, insanların alım gücü yok. Bu yıl büyük bir hareketlilik beklemiyoruz. Ancak kaliteli ürün aramak çok önemli. Tavuk her yerde var ama kaliteyi bulmak için bildiğiniz ve güvendiğiniz yerden almanız gerekiyor. Genelde but ve göğüs tercih ediliyor çünkü fiyatlar daha uygun. Şu an tavuğun kilosu 70 lira, bu oldukça makul bir fiyat. Teşekkür ederim."
FATİH GEZGİN: "KALİTE OLMAZSA SATMIYORUZ"
Cüneyt Tavukçuluk’tan Fatih Gezgin, tavuk satışlarının yaz dönemine göre durgunlaştığını belirtti. Gezgin, fiyat artışlarının etkisiyle müşterilerin tavuğa yöneldiğini ancak düşük kaliteli ürünlerin satışını yapmadıklarını söyledi. Gezgin, satışlarla ilgili şu açıklamaları yaptı: "Şu an tavuk satışları yaza göre biraz ağırlaştı. Fiyatlardaki dalgalanmalar nedeniyle insanlar daha uygun fiyatlı ürünlere yöneliyor. Ancak biz kaliteli olmayan tavukları satmıyoruz, çünkü bu sorunlara yol açabiliyor. Yılbaşı yaklaşıyor, genel olarak hareketlilik bekleniyor ama şu an için eski talepleri göremiyoruz. Kampanyalar genelde oluyor ama şu an bize iletilen bir şey yok. Bekleyip göreceğiz."
