Kurban Bayramı’na sayılı günler kala Van’daki canlı hayvan pazarında hareketlilik başladı. Besiciler, artan maliyetlere rağmen kurbanlık fiyatlarının geçen yıla oranla fazla yükselmediğini belirtiyor. Bir yıl boyunca büyükbaş ve küçükbaş hayvan besiciliği yapan çiftçiler ise artan maliyetler nedeniyle hayvancılığın düştüğünü belirtti.
Türkiye’nin önemli hayvancılık merkezlerinden biri olan Van’da, Kurban Bayramı öncesi kurbanlık hareketliliği başladı. Sabahın erken saatlerinde İpekyolu ilçesinde kurulan Van Canlı Hayvan Pazarı’na gelen besiciler, bin bir emekle yetiştirdikleri küçükbaş ve büyükbaş hayvanları görücüye çıkardı. Küçükbaş hayvanlar 10 bin liradan başlayan fiyatlarla alıcı bulurken, büyükbaş hayvanların fiyatı 100 ila 200 bin lira arasında değişiyor. Besiciler, bu yıl kurbanlık fiyatlarında geçen yıla göre büyük bir artış olmadığını ve satışlardan umutlu olduklarını belirtiyor. Öte yandan, Van’da son yıllarda yem, akaryakıt, veterinerlik hizmetleri ve nakliye gibi maliyetlerin ciddi şekilde artması nedeniyle hayvancılık yapan kişi sayısında azalma yaşandığı da dikkat çekiyor. Bu durum hem üretimi hem de pazardaki hayvan sayısını etkiliyor.
“HAFTA SONU MEYDAN BAYRAM NEDENİYLE AÇIK OLMALI”
Hayvan pazarında alıcı beklediklerini söyleyen Bülent Çiçek, “Çiftçiyim. Her yıl olduğu gibi bu sene de hayvan getirdim. Daha önce de geliyordum zaten, sürekli gelirim. Ben aslında büyükbaş hayvan satıcısıyım ama küçükbaşa da bakıyorum, koyunum var. Valilik destekleriyle koyun aldık, Allah devletimize zeval vermesin, Küçükbaş hayvanlar bu yıl çok şükür iyi, durum fena değil. Kurbanda fiyatlar ise koyun cinsine göre değişiyor. Kısır koyun çiftliği 30 bin lira civarında, erkek kuzular da 30-32 bin lira arasında gidiyor. Diğer çeşitler ise 20 bin lira civarında satılıyor. İşletmeyi büyütmeye çalışıyoruz, bu yüzden küçükbaş satmıyorum artık, sığır satıyorum. Bu sene 15-20 tane hayvan, düve getirdim ve büyük kısmını sattık, işlerimiz iyi gidiyor diyebilirim. Bu seneki gözlemlerime göre piyasada hayvan az. Geçen yıllara göre sayı da düşmüş. Son günlerde yoğunluk daha da artar gibi görünüyor çünkü şu anda bile piyasada fazla hayvan yok. Ancak en çok şikâyetçi olduğumuz konu meydanın hafta sonları kapalı olması. Geçen cumartesi de geldik ama burası kapalıydı. Cumartesi günleri artık bir hareketlilik olmuyor, besici olarak bundan rahatsızız” dedi.
KURBANLIK SATICISI ERHAN KUŞAK: “HAYVANLAR BU SENE ÇOK GÜZEL GİDİYOR”
Bu yıl kurbanlık satışına başlayan Erhan Kuşak, kurban pazarındaki hareketlilikten oldukça memnun olduğunu belirtti. Kurbanlık satışının zevkli bir iş olduğunu söyleyen Kuşak, “Daha bu sene bu işe başladım. Çok güzel, çok zevkli. Alışverişimiz de çok güzel geçiyor. Bu sene kurbanlıklar da çok güzel gidiyor. Her kimse kazanacak inşallah” dedi. Getirdiği hayvanların büyük bölümünü sattığını ifade eden Kuşak, “Toplam 30 hayvan getirmiştim, şu an sadece 3 tanesi kaldı. Bir tanesini de size vereceğim, geriye 2 kalıyor. Onları da Allah’ın izniyle satacağız inşallah” diye konuştu.
“FİYATLAR GEÇEN SENEYE GÖRE NEREDEYSE AYNI, FAZLA BİR ARTIŞ YOK”
Bu seneki fiyatlar hakkında da bilgi veren Kuşak, “Fiyatlar çok güzel abi. Büyükbaş hayvanlarda fiyatlar 100 bin liradan başlıyor, 200 bine kadar çıkıyor. 150, 160, 170 bin lira civarında değişiyor. Her bütçeye uygun hayvan var. Fiyatlar geçen seneye göre neredeyse aynı, fazla bir artış yok. Yine de kazanıyoruz çok şükür” ifadelerini kullandı. Küçükbaş hayvan satışı yapmadıklarını belirten Kuşak, “Biz küçükbaş hayvana gitmiyoruz. O konuda bilgimiz yok. Sadece büyükbaş hayvanlarla uğraşıyoruz” ifadelerine yer verdi.
“DAHA ÖNCE BURALAR HAYVAN DOLUYDU, ŞİMDİ BOMBOŞ”
Bir diğer hayvan satıcısı Yusuf Bey ise, “Diyanet İşleri Başkanlığı şu anda 5,500 liraya kurban ücreti toplamış Evet, tam 5,500 lira! Bu parayla yurt dışına kurban gönderiyor. Peki ya ülke içindeki çiftçi, üretici, fakir fukara, bu hayvanlara bakan insanlar ne olacak? Torbayı 700 liraya alıyor. Şimdi ben soruyorum: O zaman Diyanet İşleri Başkanı Afganistan’da otursun! Eğer bu milletin malına bu kadar ilgisizsen, orada yaşasın. Kurbanlık fiyatı 5,5 TL eder mi Allah aşkına? Etin kilosu olmuş 700 TL, sen kurban bedelini 5,5 TL’ye çıkartmışsın. Bu nasıl bir sistem? Bu milletin üreticisi neden mağdur ediliyor? Neden çiftçi diyor ki: “Bu kurbandan sonra elimi çekeceğim.”? Nasıl olacak? Köylü elini çekti, şehirli elini çekti, ineğini saklayan elini çekti, tarımla uğraşan pes etti. Şu anda ülke genelinde en büyük sıkıntıyı tarım ve hayvancılıkta yaşıyoruz. Daha önce buralar hayvan doluydu, şimdi bomboş. Gel bak, bir tane hayvan bulamazsın. Neden? Çünkü Diyanet İşleri Başkanı çıkmış, 5.500 TL parayla yurt dışına kurban kesmeye kalkıyor. Soruyorum: Allah’tan korkmuyor musun? 5,500 lira! Bu, bir yemek parasından ibaret mi? Çiftçi ne yapacak? Zaten kasap 450-460 liradan kesiyor, biz de kestireceğiz, sonra elimizi çekip gideceğiz. Ondan sonra kendi yandaşları üretir. Kral gibi araba biniyorsun, 16-17 milyonluk araç kullanıyorsun. O arabayı kim ödüyor? Bu halkın parasıyla 5,500 topluyorsunuz, alıp götürüyorsunuz. Kurban da kesmiyorsunuz” dedi.
“TARIM VE HAYVANCILIĞI BİTİRDİNİZ”
Diyanet İşleri Başkanlığına kurban bedeli nedeniyle tepki gösteren Besici, “Benim ismim Yusuf. Bu hayvan pazarında emek veriyorum. Dilersen çağır beni, karşına çıkayım. Bu 5,500 liralık vekâlet kurban işiyle halkın ekmeğiyle oynuyorsunuz. Çiftçinin, üreticinin emeğini yok sayıyorsunuz. O zaman buyur sen üret! Ayak ayak üstüne atmakla olmuyor bu işler. Altında 17-18 milyonluk araba, 5,500 TL da millete yüklediğiniz para. Fakir fukara aç, susuz. Eğer gerçekten Diyanet İşleri Başkanıysan, Kur’an okuduysan, Allah’ın hükmünü biliyorsan, o hükümle hareket et! Bu milletin ekmeğini çoluğuyla çocuğuyla mahvettiniz. Şu kurbanlığın maliyeti 60-70 milyar lira. Adam 50 milyar veriyor, Diyanet çıkmış 5,500 TL diyor. Bu parayla Afganistan’a, Pakistan’a, Afrika’ya gönderiyorsunuz kurbanı. İyilik yapacaksanız yıl boyunca destek olun. Ama bugün kurban günüdür! Allah ne diyor? Hazreti İbrahim niye İsmail’i kesmedi? Çünkü kurban vekâlet işi değil, bizzat Allah kurban gönderdi, İbrahim de onu kesti. O hâlde niye bırakmıyorsunuz halk kurbanlık alsın, üretici satsın? 5,5 milyar lira alıp cebinize indiriyorsunuz, yandaşlarınıza aktarıyorsunuz. Tarım ve hayvancılığı bitirdiniz. Van’da eskiden 30 bin koyun çıkardı. Şimdi 3 bin koyun yok. Bu Timar bölgesinde 157 köy, Özalp’te 250 köy var. Toplamda 1.500 köy. Ama 3 bin koyun bile çıkmıyor. Nasıl bir adalet bu” diye konuştu.
“TARIM, HAYVANCILIK, DOSTLUK, TİCARET HER ŞEY BİTİYOR”
Besici Yusuf, “Milletin ekmeğiyle oynuyorsunuz. Dağlar, taşlar hayvansız kaldı. Şimdi dışarıdan et getiriyoruz. Sonu nereye kadar? Bu çiftçi senin çiftçin. Hükümete de sesleniyorum: Bu çiftçi senindir. İstanbul’dan, Ankara’dan ya da Van dışından bir vatandaş buraya gelip hayvan almak istese, bir hayvanın küpesine 1,5 milyon para ödüyor. Ben Tarım Müdürlüğü’ne gittim, dedim: “Bu hayvanın küpesini neden yapmıyorsunuz?” “Aşısı geçmiş” dediler. O zaman orada ne iş yapıyorsunuz? Aşısını yapın, takip edin! Bir arabanın sigortası biterken sigortacı arıyor, yenile diyor. Peki hayvanın aşısı bitince neden takip etmiyorsunuz? Aynı küpeyi ertesi gün 1,5 milyona tekrar satıyorsunuz. Böyle bir sistem olur mu? Birbirimizi yemeye devam edersek, sonumuz hayır değil. Tarım, hayvancılık, dostluk, ticaret her şey bitiyor. Gençlerimiz bitiyor. Gidin Van’daki gençlere bakın, bal çekiyorlar, uyuşturucu kullanıyorlar. Kaçakçılık yapıyorlar, hapse düşüyorlar. Neden? Çünkü tarım ve hayvancılık bitti. Gençler elimizden gidiyor. Çocuk babasına diyor: “Bu hayvana 50 lira veriyorum, 60 liraya satıyorum. Niye hizmet edeyim?” Ey Diyanet İşleri Başkanı, buyur sen yap! Vicdan et, merhamet et! Eğer Allah’tan korkuyorsan 5,5 milyar liralık kurban fiyatı açıklamazsın. 5,5 milyara tavuk bile alınmıyor. Milleti mağdur ettiniz. Biz yüksek fiyat istemiyoruz. Sadece, torba 700 lira olmuş. İran çiftçilik yapıyor, biz yapamıyoruz. İran’da mazot 1 lira, bizde 50 lira. Gemiye destek veriliyor ama çiftçiye yok. Çiftçi ne yapacak? Şu anda köydekiler merkeze gelip yumurta, yoğurt, ekmek alıyor. Bu nasıl iştir. Diyanet İşleri Başkanı, ben Üretmeyeceğim, sen de aç kalacaksın. Ondan sonra Amerika’dan, Avustralya’dan et getireceksin. Ne eti olduğu bile belli değil: domuz mu, ayı mı, gergedan mı? Bu mudur sonuç? Sonuç budur” şeklinde konuştu.
