Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ekonomi dünyasının merakla beklediği Mart 2026 dış ticaret verilerini açıklamak ve bölgedeki ticari dinamikleri yerinde incelemek üzere Van’a geldi. Bakan Bolat, Van programına ilk olarak Van Valiliği’ni ziyaret ederek başladı. Ardından Van Ticaret ve Sanayi Odası’na (VATSO) geçerek Türkiye’nin dış ticaret rotasını kökten değiştirecek stratejik kararları ve dev teşvik paketini kamuoyuyla paylaştı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bir dizi temaslarda bulunmak üzere geldiği Van’da, Van Ticaret ve Sanayi Odası ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda Mart 2026 dönemi dış ticaret rakamlarını açıkladı. Küresel ekonomideki belirsizliklerin ve Orta Doğu’daki çatışmaların gölgesinde gerçekleşen toplantıda Bakan Bolat, Türkiye’nin dış ticaretteki direncini ve lojistik alternatiflerini detaylandırdı.
KÜRESEL TİCARETTE “HÜRMÜZ” ALARMI VE ENERJİ BASKISI
Dünya ekonomisindeki gelişmeleri değerlendiren Bakan Bolat, İsrail/ABD ve İran arasındaki savaşın küresel mal ve hizmet ticareti üzerinde aşağı yönlü ciddi bir baskı oluşturduğunu vurguladı. Bolat, küresel ticaretin kilit noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki aksamaların somut sonuçlarını şu verilerle paylaştı: Stratejik Geçiş: Hürmüz Boğazı’ndan geçen küresel ticaret payı ham petrolde %38, LPG’de %29 ve işlenmiş petrol ürünlerinde %19 seviyesindedir. Fiyat Volatilitesi: Mart ayı itibarıyla Brent petrol fiyatı sert bir yükselişle 101,5 doların üzerine çıkarken, Hollanda TTF doğalgaz fiyatı 48,3 avro seviyesine ulaştı. Enflasyon Sıçraması: Savaş kaynaklı enerji maliyetleri nedeniyle Avro Bölgesi’nde aylık enflasyon %1,2 ile son 41 ayın en yüksek seviyesine çıkmıştır.
TİCARETTE ALTERNATİF GÜZERGÂHLAR: “SURİYE KARA ROTASI” MÜJDESİ
Bölge ülkelerinin hava sahası kısıtlamaları ve deniz sigortası maliyetlerindeki artış nedeniyle Türkiye, Körfez ülkelerine sevkiyat için yeni rotaları devreye aldı. Bakan Bolat, ihracatçılar için şu stratejik yolları işaret etti: Suriye Kara Rotası: 10 yılı aşkın sürenin ardından Türkiye'yi Körfez ülkelerine bağlayan ticari kara koridoru yeniden açıldı. Ana güzergâh Türkiye'den başlayıp Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez'e ulaşmaktadır. Vize Kolaylığı: Suudi Arabistan üzerinden transit geçiş yapacak Türk TIR şoförlerine yönelik sağlanan vize kolaylığı ile ihraç ürünlerinin bölgeye sevki hızlandırılacak. Umman ve Ümit Burnu: Denizyolu taşımacılığında riskli bölgeler yerine Umman limanları ve güvenliğin kritik olduğu dönemlerde 10-15 gün daha uzun süren Ümit Burnu rotası alternatif olarak değerlendirilmektedir.
MART 2026 DIŞ TİCARET BİLANÇOSU
Bakan Bolat, Mart ayı ihracat rakamlarını ve bu rakamları etkileyen faktörleri detaylıca analiz etti: İhracat Performansı: Mart ayında ihracat, geçen yılın aynı ayına göre %6,4 azalışla 21,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. İthalat Verileri: Mal ithalatı %8,4 artışla 33,2 milyar dolara ulaştı. İşlenmemiş altın ithalatı miktar bazında azalmasına rağmen, birim değerdeki %81,7'lik artış nedeniyle değer bazında 1,7 milyar dolara yükseldi. Düşüşün Gerekçeleri: İhracattaki 1,5 milyar dolarlık azalışın; 1,3 milyar doları Bayram ve Takvim etkisinden, 348 milyon doları altın ihracatındaki düşüşten, 800 milyon doları ise savaş kaynaklı Körfez ülkelerine yapılan ihracatın azalmasından kaynaklanmaktadır.
İHRACATÇIYA DEV FİNANSMAN VE TEŞVİK PAKETİ
Bakanlık, ihracatın finansmanı için Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TCMB koordinasyonunda yeni düzenlemeleri hayata geçirdi: Eximbank ve İGE Desteği: Türk Eximbank’ın 2026 destek hedefi 59 milyar dolara çıkarıldı. İGE A.Ş. üzerinden sağlanan kefalet tutarı ise 227,2 milyar TL'ye ulaştı. Reeskont Kredilerinde Esneklik: Günlük limit 4,5 milyar TL'ye yükseltildi. İhracatçıların döviz pozisyon oranının %10’una kadar döviz alabilmesine esneklik getirildi. Emek Yoğun Sektörlere Özel Destek: Tekstil, hazır giyim ve deri sektörlerinde personel başına verilen destek 3.500 TL'ye yükseltilirken, tesislerini Anadolu illerine taşıyan firmalara ilave avantajlar sağlandı.
“TÜRKİYE BİR İSTİKRAR ADASIDIR”
Toplantının kapanışında Türkiye’nin jeopolitik konumuna vurgu yapan Bakan Bolat, “Türkiye’nin dört bir yanı bir ateş çemberi ile kuşatılmış olsa da ülkemiz sarsılmaz bir istikrar adası olarak yoluna devam etmektedir. Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda; yatırım, üretim ve istihdamdan taviz vermeden çalışmaya devam edeceğiz,” diyerek sözlerini noktaladı.
VAN’DA DIŞ TİCARET ZİRVESİ: MART AYI RAKAMLARI AÇIKLANDI
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, Van Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen programda 2026 yılı Mart ayı dış ticaret verilerini açıkladı. Programa Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanı sıra çok sayıda davetli katılırken, toplantıda hem Türkiye ekonomisi hem de bölgesel ticaret dinamikleri kapsamlı şekilde ele alındı.
VAN’IN STRATEJİK ÖNEMİ VURGULANDI
Konuşmasına Van’ın düşman işgalinden kurtuluşunun 108. yıl dönümünü kutlayarak başlayan Mustafa Gültepe, kentin tarihi ve stratejik önemine dikkat çekti. Van’ın Doğu Anadolu’nun önemli ticaret kapılarından biri olduğunu belirten Gültepe, şehrin sahip olduğu kültürel miras ve üretim çeşitliliği ile Türkiye için kritik bir konumda bulunduğunu ifade etti.
SAVAŞIN GÖLGESİNDE İHRACAT VERİLERİ
Gültepe, küresel ve bölgesel gelişmelerin ihracat üzerindeki etkilerine değinerek, özellikle Körfez bölgesindeki savaşın ticareti olumsuz etkilediğini söyledi. Türkiye’nin Mart ayında 21,9 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini belirten Gültepe, bu rakamın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,4 düşüş anlamına geldiğini ifade etti. Yılın ilk çeyreğinde ise ihracatın yüzde 3,1 azalışla 63,3 milyar dolar olarak gerçekleştiğini aktardı. Sektörel bazda değerlendirildiğinde Mart ayında 8 sektörün ihracatını artırdığı, 18 sektörün ise düşüş yaşadığı belirtildi. Otomotiv sektörü 3,3 milyar dolarla ilk sırada yer alırken, kimya, çelik, elektrik-elektronik ve hazır giyim sektörleri de öne çıkan alanlar arasında yer aldı.
VAN’IN İHRACAT PERFORMANSI
Van’ın 2025 yılında 62 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini belirten Gültepe, kentin en önemli ihracat pazarları arasında İran, Romanya, Güney Kore, ABD ve İspanya’nın bulunduğunu söyledi. Ancak İran’da yaşanan çatışmaların Van’ın ticaretini doğrudan etkilediğine dikkat çekti.
ŞEHİRLERİN İHRACAT KARNESİ AÇIKLANDI
Türkiye genelinde il bazlı ihracat performanslarına da değinen Gültepe, Mart ayında 34 ilin ihracatını artırdığını söyledi. En fazla ihracat yapan iller sırasıyla İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa ve İzmir oldu. Mart ayında 938 firmanın ilk kez ihracat yaptığı ve bu firmaların yaklaşık 38 milyon dolarlık katkı sunduğu belirtildi. Ülke bazında ise en fazla ihracat yapılan ülkeler Almanya, ABD, İtalya, Birleşik Krallık ve Fransa olarak sıralandı. Toplamda 125 ülkeye ihracat artarken, 98 ülkede düşüş yaşandı.
KÖRFEZ BÖLGESİNDE BÜYÜK KAYIP
Körfez ülkelerine yapılan ihracatta ciddi düşüşler yaşandığını ifade eden Gültepe, bu bölgeye yapılan ihracatın Mart ayında yüzde 37 azalarak 1 milyar 371 milyon dolara gerilediğini açıkladı. Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, İran, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Bahreyn’de önemli oranlarda düşüş yaşandığını belirtti. Savaşın en çok mücevher, hububat, otomotiv, kimya ve mobilya sektörlerini etkilediğini vurgulayan Gültepe, lojistik kanalların güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
YENİ PAZARLAR VE GELECEK HEDEFLERİ
Konuşmasının sonunda rekabetçilik ve yeni pazar arayışlarına değinen Mustafa Gültepe, TİM olarak ihracatçı birlikleriyle birlikte pazar çeşitlendirme çalışmalarına devam ettiklerini söyledi. Mart ayında 8 ülkede ticaret heyeti düzenlediklerini belirten Gültepe, Nisan ayında ise 20 ülkeye yönelik yeni heyetler planlandığını açıkladı. Gültepe, “Tüm zorluklara rağmen üretmeye ve ihracat yapmaya devam ediyoruz. Rekabet gücümüzü artıracak adımlarla kalıcı başarılar elde edeceğimize inanıyoruz” diyerek sözlerini tamamladı.