Kadınların erkeklere göre daha uzun yaşaması nedeniyle yaş ilerledikçe nüfus oranında kadınların lehine bir değişim yaşanıyor. Buna göre kadın nüfus oranı 60-74 yaş grubunda yüzde 51,9, 90 yaş ve üzeri grupta ise yüzde 69,7 olarak hesaplandı.
KADINLAR ERKEKLERDEN DAHA UZUN YAŞIYOR
Hayat Tabloları verilerine göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl olarak belirlendi. Bu süre kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde ise 75,5 yıl oldu. Böylece kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı görüldü. Sağlıklı yaşam süresi incelendiğinde ise erkeklerin avantajlı olduğu görüldü. 2022-2024 döneminde doğuşta sağlıklı yaşam süresi Türkiye genelinde 57,6 yıl olurken kadınlarda 56,3 yıl, erkeklerde ise 58,9 yıl olarak hesaplandı.
EĞİTİM SÜRESİ ARTIYOR
Türkiye’de 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi yıllar içinde artış gösterdi. 2011 yılında 7,3 yıl olan ortalama eğitim süresi 2024 yılında 9,5 yıla yükseldi. Bu süre kadınlarda 8,8 yıl, erkeklerde ise 10,2 yıl olarak kaydedildi. 2024 yılında 25 yaş ve üzeri kadınların yüzde 88,3’ünün en az bir eğitim düzeyini tamamladığı görüldü. Aynı yaş grubunda yükseköğretim mezunu kadınların oranı ise yüzde 23,6 oldu.
EĞİTİM ARTTIKÇA KADINLARIN İŞ GÜCÜNE KATILIMI YÜKSELİYOR
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusun işgücüne katılma oranı yüzde 54,2 oldu. Bu oran kadınlarda yüzde 36,8, erkeklerde ise yüzde 72,0 olarak gerçekleşti. Eğitim seviyesi yükseldikçe kadınların iş gücüne katılım oranının arttığı görüldü. Yükseköğretim mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 68,7 olarak açıklandı.
KADIN İSTİHDAMI BÖLGELERE GÖRE FARKLILIK GÖSTERİYOR
Türkiye’de 2024 yılında istihdam oranı yüzde 49,5 olarak ölçülürken bu oran kadınlarda yüzde 32,5, erkeklerde yüzde 66,9 oldu. Kadın istihdamının en düşük olduğu bölgeler arasında TRB2 bölgesi (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) yer aldı. Bu bölgede kadın istihdam oranı yüzde 20,9 olarak belirlendi.
VAN’DA İLK EVLENME YAŞI YÜKSELDİ
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2025 yılında ortalama ilk evlenme yaşı kadınlarda 26,0, erkeklerde ise 28,5 oldu. Bölgesel verilere göre ise Van’da 2025 yılında ortalama ilk evlenme yaşı erkeklerde 28,2, kadınlarda ise 25,4 olarak kaydedildi. Komşu illerde ise ortalama ilk evlenme yaşları şu şekilde gerçekleşti:, Muş: Erkeklerde 27,9 – Kadınlarda 24,1, Bitlis: Erkeklerde 28,2 – Kadınlarda 24,8, Hakkari: Erkeklerde 29,6 – Kadınlarda 27,2
Uzmanlara göre son yıllarda evlenme yaşının yükselmesinde ekonomik şartların önemli bir rol oynadığı belirtiliyor. Özellikle Van’da gençlerin iş bulma süresinin uzaması, kira ve düğün maliyetlerinin artması gibi nedenler evlilik kararını geciktiriyor.
VANLI GENÇLER EKONOMİK NEDENLERLE EVLENEMİYOR
Van’da gençler artan yaşam maliyetleri nedeniyle evlilik planlarını ertelemek zorunda kalıyor. Düğün, ev eşyası ve kira gibi giderlerin yüksek olması genç çiftler için önemli bir yük oluşturuyor. Kentte birçok genç, düzenli bir iş bulmadan evlilik kararı almak istemediğini ifade ederken, ekonomik koşulların iyileşmesi halinde evlilik yaşının yeniden düşebileceği değerlendiriliyor.
BOŞANMALARDA VELAYET ÇOĞUNLUKLA ANNEYE VERİLİYOR
Boşanma istatistiklerine göre 2025 yılında kesinleşen boşanma davalarında çocukların velayeti yüzde 74,6 oranında anneye, yüzde 25,4 oranında ise babaya verildi.
KADINLARIN YAPAY ZEKA KULLANIM ORANI YÜZDE 18,8
Yapay Zeka İstatistikleri verilerine göre 2025 yılında internet kullanan bireyler arasında üretken yapay zeka kullananların oranı yüzde 19,2 oldu. Bu oran kadınlarda yüzde 18,8, erkeklerde ise yüzde 19,4 olarak ölçüldü.
KADINLARIN EN FAZLA MARUZ KALDIĞI ŞİDDET PSİKOLOJİK ŞİDDET
Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması sonuçlarına göre kadınların en fazla maruz kaldığı şiddet türünün yüzde 28,2 ile psikolojik şiddet olduğu görüldü. Bunu yüzde 18,3 ile ekonomik şiddet, yüzde 12,8 ile fiziksel şiddet izledi.
Araştırmaya göre şiddete maruz kalan kadınların yüzde 39,5’i en fazla eş veya eski eş tarafından şiddete uğradığını belirtti. TÜİK tarafından yayımlanan bu kapsamlı istatistikler, Türkiye’de kadınların eğitim, istihdam ve sosyal yaşam alanlarında ilerleme kaydettiğini gösterirken, ekonomik koşulların özellikle gençlerin evlilik kararlarını doğrudan etkilediğini de ortaya koydu. Bu konuyla ilgili bir sonraki haber bülteninin yayımlanma tarihinin Mart 2027 olduğu bildirildi.
