Son dönemde Van’da art arda yaşanan şiddet olayları ve intihar vakaları kamuoyunda endişe yaratırken, Psikolog Rüveyda Tuğrul, gazetemize yaptığı açıklamada hem intiharın psikolojik boyutunu hem de şiddetin altında yatan nedenleri değerlendirdi. Tuğrul, yaşanan olayların yalnızca bireysel değil, psikolojik, sosyal ve çevresel etkenlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan ciddi halk sağlığı sorunları olduğuna dikkat çekti.
"RUH SAĞLIĞINA YATIRIM, TOPLUMSAL GÜVENLİĞE YATIRIMDIR"
İstanbul Gedik Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezunu olan ve halen İstanbul Topkapı Üniversitesi'nde Genel Psikoloji alanında uzmanlık eğitimini sürdüren Psikolog Rüveyda Tuğrul, lisans eğitimi boyunca yetişkin, ergen ve çocuklarla çalışma fırsatı bulduğunu belirtti. Özel bir psikoloji merkezinde hem online hem de yüz yüze danışan kabul ettiğini ifade eden Tuğrul, meslek hayatı boyunca Aile Danışmanlığı, Bilişsel Davranışçı Terapi, Şema Terapi, Çocuk Merkezli Oyun Terapisi, EMDR, Travma ve Afet Eğitimi, Cinsel Terapi, Psikososyal Destek, Masal Terapisi, Resim Analizi ve çok sayıda psikolojik test uygulaması üzerine eğitim aldığını söyledi.
"İNTİHAR, SESSİZCE TAŞINAN ACININ EN AĞIR SONUCUDUR"
Van'da son dönemde artan intihar vakalarını değerlendiren Psikolog Tuğrul, intiharın yalnızca bir yaşamın son bulması değil, çoğu zaman uzun süre sessizce taşınan psikolojik acının en ağır sonucu olduğunu söyledi. "Bir insanın intiharı düşünmesi çoğu zaman ölmek istemesinden değil, yaşadığı acının artık dayanılmaz hale gelmesinden kaynaklanır. Bu nedenle intiharı anlamaya çalışırken 'Neden yaptı?' sorusundan önce 'Neler yaşadı?' sorusunu sormamız gerekir." dedi.
İNTİHARIN TEK BİR NEDENİ BULUNMUYOR
Depresyon, travmalar, ekonomik sıkıntılar, yalnızlık, kayıplar, aile içi çatışmalar, kronik hastalıklar ve umutsuzluk gibi birçok etkenin bir araya gelmesi risk oluşturabiliyor. Ancak aynı sorunları yaşayan herkesin intihar etmediğini vurgulayan Tuğrul, her bireyin yaşadığı olayları değerlendirme biçiminin ve baş etme becerisinin farklı olduğunu ifade etti.
"KRİZ ANLARI GEÇİCİDİR, UMUT YENİDEN İNŞA EDİLEBİLİR"
Psikolojik açıdan değerlendirildiğinde intihar düşüncesinin temelinde çoğu zaman yoğun umutsuzluk, değersizlik ve çaresizlik duygularının bulunduğunu belirten Tuğrul, kişinin yaşadığı sorunların hiçbir zaman düzelmeyeceğine inanabildiğini söyledi. "Oysa kriz anları geçicidir. Doğru destekle kişinin bakış açısı değişebilir ve yeniden umut gelişebilir."
"İNTİHARDAN BAHSETMEK TEŞVİK ETMEZ"
Toplumda en yaygın yanlış inanışlardan birinin, intihardan söz etmenin kişiyi buna teşvik edeceği düşüncesi olduğunu ifade eden Psikolog Tuğrul, bunun bilimsel olarak doğru olmadığını söyledi. "Yargılanmadan dinlenmek ve kişinin duygularını rahatça ifade edebilmesi yalnızlık hissini azaltır ve yardım alma ihtimalini artırır. Bazen samimi bir 'Seni dinlemeye hazırım.' cümlesi bile çok büyük bir fark oluşturabilir." Tuğrul, ruh sağlığının yalnızca hastalık ortaya çıktığında değil, yaşamın her döneminde korunması gerektiğini belirterek, yardım istemenin güçsüzlük değil, iyileşmeye atılan cesur bir adım olduğunu vurguladı.
"BİR İNSAN NEDEN BİR BAŞKA İNSANI ÖLDÜRÜR?"
Van'da son dönemde yaşanan cinayet ve şiddet olaylarını da değerlendiren Tuğrul, toplumun sıkça sorduğu "Nasıl yapabildi?" sorusunun yerine "Bu davranışa giden süreç nasıl gelişti?" sorusunun sorulması gerektiğini söyledi.
"BİR İNSAN DOĞUŞTAN KATİL OLARAK DÜNYAYA GELMEZ."
Şiddet davranışının; biyolojik yatkınlıklar, kişilik özellikleri, çocukluk yaşantıları, travmalar, öğrenilmiş davranışlar, öfke kontrolü sorunları, madde kullanımı, ruhsal hastalıklar ve çevresel faktörlerin karmaşık etkileşimi sonucunda ortaya çıkabileceğini belirten Tuğrul, ruhsal hastalığı bulunan insanların büyük çoğunluğunun hiçbir zaman şiddet uygulamadığını da özellikle vurguladı.
"ŞİDDETİN TEMELİNDE İLETİŞİM KURAMAMAK VAR"
Psikolojik açıdan değerlendirildiğinde; kontrol edilemeyen öfke, yoğun kıskançlık, reddedilmeyi kabullenememe, güç ve kontrol kurma isteği, empati eksikliği ve uzun süre biriken duygusal yüklerin bazı bireylerde saldırganlık riskini artırabildiğini belirten Tuğrul, özellikle sorun çözme becerilerinin gelişmediği durumlarda şiddetin yanlış bir çözüm yöntemi olarak görülebildiğini ifade etti. "Şiddetin temelinde çoğu zaman iletişim kuramamak, duyguları sağlıklı ifade edememek ve dürtüleri yönetememek vardır." Bu nedenle çocukluk döneminden itibaren empati, duygusal farkındalık, öfke kontrolü ve sağlıklı iletişim becerilerinin geliştirilmesinin büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
"ŞİDDET BAZEN DIŞA, BAZEN İÇE YÖNELİYOR"
Psikolog Tuğrul, aynı psikolojik sıkışmışlığın bazen cinayetle, bazen ise intiharla sonuçlanabildiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu: "Bazen şiddet dışa yönelirken bazen de içe döner. Kimi insanlar öfkesini çevresine yöneltirken, kimileri aynı yoğun acıyı kendisine yönelterek intihar düşünceleri yaşayabilir. Her iki durumda da ortak nokta kişinin yaşadığı yoğun psikolojik sıkışmışlık ve sağlıklı baş etme yollarını kullanmakta zorlanmasıdır."
"ŞİDDET VE İNTİHAR BİR HALK SAĞLIĞI SORUNUDUR"
Şiddet ve intiharın yalnızca bireysel tercihler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Tuğrul, bu olayların psikolojik, sosyal ve çevresel boyutlarıyla ele alınmasının önemine dikkat çekti. Toplum olarak ruh sağlığının önemsenmesi, sorunlar büyümeden psikolojik destek alınmasının teşvik edilmesi ve şiddeti normalleştiren anlayıştan uzak durulması gerektiğini belirten Tuğrul, sözlerini şu ifadelerle tamamladı: "Çoğu zaman bir insanı iyileştirmek, bir trajediyi önlemekten çok daha kolaydır. Unutmamalıyız ki güçlü olmak; öfkesine yenilmemek, yardım istemekten çekinmemek ve yaşadığı sorunları konuşabilmektir. Psikolojik destek yalnızca ruhsal hastalıkların tedavisinde değil, şiddetin ve intiharın önlenmesinde de önemli bir koruyucu role sahiptir."
