Hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte doğalgazın olmadığı bölgelerde kömür ve odun sobası kullanılıyor, Sobacılar çarşısından soba alan vatandaşlar kömürcüler sitesinin yolunu tutuyor. Geçtiğimiz yıla oranla hemen hemen aynı fiyatta satılan kömür ve odunlar alıcı bulamıyor bunun sebebi ise korsan bir şekilde satışı yapılan yardım kömürü…
Mevsim normalleri üzerinde seyir eden hava sıcaklıkları yerini git gide soğuk havalara bırakıyor. Kış hazırlığına başlayan Vanlılar sobacılar çarşısında odun ve kömür sobası ihtiyacını görürken çetin geçecek kış mevsimi nedeniyle evlerini ısıtabilecek kömür alabilmek için Kömürcüler sitesi yolunu tutuyor. Geçtiğimiz yıla oranla değişiklik göstermeyen kömür fiyatları vatandaşın içini ferahlatırken sosyal medyada, mahalle aralarında ve yol kenarlarında korsan bir şekilde satılan üzerinde ‘PARA İLE SATILMAZ’ ibaresi kullanılan yardım kömürleri satışa çıkarılarak vergisiz kaçak bir şekilde satılıyor. Yıllardır yaşanan bu sorun karşısında herhangi bir önlem almayan yetkililer denetim aciziyeti duyarken aynı zamanda kömür kalitesinin düşük olması hava kirliğini öldürücü düzeyde etkiliyor. Van Kömürcüler ve Oduncular Kooperatifi eski Başkanı Hasan Seyhan Yeni Doğu Gazetesine açıklamalarda bulundu. Muhabirimiz Mürsel Öner’in sorularını yanıtlayan Seyhan, korsan kömürcülüğe biran önce müdahale edilmesi ve gerekli denetimlerin yapılması gerektiğini belirtti.
FİYATLAR NE DURUMDA?
Seyhan, “Fiyatlarımız şu anda hemen hemen geçen seneyle aynı. Çok az bir fark var. Birinci kalite İtalya, Sibirya, Ukrayna kömürleri şu anda 13-14 bin TL arası bir ton. İkinci sınıf kömürler 11-12 bin TL arası. Odun yakacağı, tutuşturmalık muhtelif odunların tonu 6 bin TL. Şırnak kömürü de aynı şekilde 6 bin TL. Meşe ağaçları ve kaloriferlik odunlar ise 7-8 bin TL arası. Şu anda fiyatlar böyle ama iş yok” dedi.
“HER SOKAKTA KÖMÜR ODUN SATILIYOR”
Her köşe başında bir korsan kömür ve odun satışının sağlandığını belirten Seyhan, “İş olmamasının birinci nedeni doğal gaz. Doğal gaz halk için bir nimet, biz karşı değiliz. İkinci neden ise korsan satışlar. Özellikle Milli Eğitim’e gelen kömürlerin bir kısmı korsanların eline geçiyor. Sosyal medya üzerinden aşırı bir ticaret dönüyor. Yardım kömürleri de aynı şekilde piyasaya düşüyor. Van için site kurulmuş ama her sokakta kömür odun satılıyor. Maalesef kimse sahip çıkmıyor” diye konuştu.
“KİM KİME DIM DIMA”
Yetkililerin sorunlarla ilgilenmediğini kaydeden Seyhan, “Normalde ihtiyaç sahibi ailelere verilmesi lazım ama güncelleme yapılmıyor. Geçen sene kömür verilen bir aile bu sene doğal gaza geçmiş olsa bile yine kömür veriliyor. Mecburen satıyorlar. Denetim yok. Kömürün kalitesine de bakılmıyor. Burada bir atasözü vardır: “Kim kime dımdıma.” Yani kim ne yaptıysa kendine kalıyor. Kimse ilgilenmiyor” ifadelerini kullandı.
“KÖMÜR YERİNE NAKDİ YARDIM YAPILSIN”
Van’da doğayı kirleten kömür yardımı yerine nakdi yardım sağlanması gerektiğinin altını çizen Seyhan, “Çok basit. Yardım kömürü yerine vatandaşlara doğrudan para verilse daha faydalı olur. Çünkü ihtiyaç sadece kömür değil; yağ var, pirinç var, şeker var, çay var. Devlet sosyal yardımı yapar ama illa kömür dayatması olmamalı. Ayrıca bu iş dağıtanlar ve ihaleyi alanlar için büyük bir ticaret. Halkın faydasına değil, zararınadır. Hava kirliliği zaten yeterince büyük sorun” ifadelerine yer verdi.
“KÖMÜR KALİTESİ DENETLENMİYOR”
Van’a okul ve kurumlarda kullanılmak üzere getirilen kömürlerin denetlenmediğini söyleyen Seyhan, “Hava kirliliği yükseldiğinde özellikle 65 yaş üstü vatandaşlar ve bebekler için büyük risk. Van’ın sokaklarında kömür ve odun satışları serbest bırakılınca zaten kurulan sitelerin de bir anlamı kalmıyor. Devlet yıllardır SOMA’dan kömür gönderiyor. Okullar otomatik kazanlarda kullanıyor ama gelen kömürlerin kalitesi denetlenmiyor. Piyasada çok yaygınlaşıyor. Geçen sene esnaflar 100-200 ton bu kömürlerin ticaretini yapıyordu. Bedavaya geldiği için yarı fiyata satıyorlar. Bir operasyon yapıldı, 22 kişi yakalandı ama hâlâ devam ediyor” dedi.
“KORSAN SATIŞIN ÖNÜNE GEÇİLMELİ”
Korsan satışın önüne geçilmesi gerektiğini belirten Seyhan, “Kömürcülerin durumu çok zor. Devlet, Van Sanayi ve Ticaret aracılığıyla cüzi faiz oranlarıyla kredi imkânı sağlasa çok iyi olur. Belediyeler de zabıta aracılığıyla sokaklardaki korsan satışlara müdahale etmeli. Biz vergimizi ödüyoruz, giderlerimiz var. Onlarla rekabet edemeyiz. Onlar vergisiz, denetimsiz satış yapıyor. Kömür satmak isteyen varsa gelsin siteye, belgesini alsın, bizim gibi esnaf olsun. Ama sokak köşelerinde vergisiz satış yapmasınlar. Belediye sokaklardaki korsan kömür ve odun satışlarına el atsın. Bizim sitelerimiz boş duruyor. Vergisini ödeyen herkes gelip burada esnaflık yapsın. Kapısının önünde vergisiz kömür satanlarla rekabet edemiyoruz. Bu konuları dile getirmeniz çok önemli. Allah sizden razı olsun” şeklinde konuştu.
