Van’ın doğa harikası ilçelerinden Bahçesaray’da, bir dönemin bereket simgesi olan ceviz ağaçları, artık ömürlerini tamamladıktan sonra sanatın incelikli ellerinde yeniden hayat buluyor. İlçede yetişen ve Tarım ve Orman Bakanlığının izniyle kesilen yaşlı ceviz ağaçları, uzun bir hazırlık sürecinin ardından ahşap yakma sanatının zarif dokunuşlarıyla estetik birer sanat eserine dönüşüyor.
Genç sanatçıların elinde yeniden can bulan bu ağaçlar, hem doğaya saygının hem de el emeğinin en güzel örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor. Bahçesaray Kadın Kooperatifi tarafından Van Bedesten Çarşısı’nda açılan mağazada sergilenen eserler, yerli ve yabancı ziyaretçilerin büyük ilgisini görüyor. Ziyaretçiler, ceviz ağacının doğal dokusuyla harmanlanan özgün tasarımları yakından inceleme fırsatı buluyor.
"HER PARÇA, CEVİZ AĞACININ YENİ BİR HİKÂYESİ"
Ahşap Yakma Sanatı Eğitmeni Hamza Çölgeçen, ceviz ağacının dayanıklılığı ve zarif görünümü sayesinde sanatsal çalışmalarda önemli bir yer tuttuğunu belirtiyor. Çölgeçen, “Bahçesaray’da yetişen ceviz ağaçları oldukça uzun ömürlüdür. Biz çalışmalarımızda ömrünü tamamlamış ağaçları, Tarım ve Orman Bakanlığının denetiminde keserek değerlendiriyoruz. Ağaçlar kesildikten sonra önce fırınlanıyor, ardından belirli bir süre dinlendiriliyor. Bu süreç, ahşabın çatlamasını ve nemini kaybetmesini önlüyor. Daha sonra işleme aşamasına geçiyoruz” dedi.
Eğitmen Çölgeçen, ahşap yakma sanatının büyük sabır ve dikkat gerektirdiğine dikkat çekerek şöyle devam etti: “Her bir ürün tamamen el emeğiyle hazırlanıyor. Büyük parçalar mobilya veya tasarım objesi olarak değerlendirilirken, kalan küçük parçalar tablo, süs eşyası ve dekoratif ürünlerde kullanılıyor. Bu atık parçalar bile sanatın bir parçasına dönüşüyor. Her bir detayda doğaya duyulan saygı ve emeğin izlerini görebilirsiniz.”
“SABIR, EMEK VE ZAMAN GEREKTİREN BİR SANAT”
Ahşap yakma sanatında kullanılan ceviz ağacının oldukça sert bir yapıya sahip olduğunu belirten Çölgeçen, bazı çalışmaların günlerce sürebildiğini söyledi: “Ceviz ağacı son derece sağlam bir ağaçtır. Küçük boyutlu işlerde bu sağlamlık avantaj sağlasa da, büyük tablolar söz konusu olduğunda yakma işlemi daha zorlu hale geliyor. Bu nedenle bazı görsellerde daha yumuşak dokulu ağaç türlerini tercih edebiliyoruz. Ortalama bir tablo iki ila üç gün içinde tamamlanabiliyor, ancak detaylı çalışmalar bazen 10 hatta 20 günü bulabiliyor. Bu süreçte sabır çok önemli; çünkü en ufak hata bile eserin bütünlüğünü bozabiliyor.”
Sanatın hem ruhsal hem de fiziksel bir emek gerektirdiğini ifade eden Çölgeçen, “Ahşap yakma sanatı, aynı zamanda bir terapi gibi. Her çizgi, her yanık izi aslında bir duyguyu yansıtıyor. Bu nedenle her eser benzersiz bir hikâyeye sahip” dedi.
YERLİ VE YABANCI ZİYARETÇİLERDEN BÜYÜK İLGİ
Bahçesaray Kadın Kooperatifi’nin öncülüğünde Bedesten Çarşısı’nda açılan sergi, kısa sürede yoğun ilgi gördü. Özellikle el emeği ve doğallığı bir arada sunan bu sanat eserleri, hem yerli halkın hem de bölgeye gelen turistlerin beğenisini topluyor. Ceviz ağacının sıcak tonlarıyla işlenmiş tablolar ve dekoratif objeler, ziyaretçilerin ilgisini çekerken, bazı eserler yurt dışına da gönderilmeye başlandı. Turistlerin özellikle doğayla iç içe ve sürdürülebilir sanat anlayışına büyük ilgi gösterdiğini söyleyen Çölgeçen, “Yabancı misafirlerimiz, el yapımı ürünlerin ruhunu hissedebiliyor. Onlar için bu sadece bir obje değil, doğanın ve emeğin birleşiminden doğan bir hatıra” ifadelerini kullandı.
SANATLA YENİDEN DOĞAN DOĞA
Bahçesaray’ın soğuk ikliminde yıllarca meyve veren ceviz ağaçlarının, sanat yoluyla yeni bir ömür kazanması bölge halkı için de anlamlı bir dönüşüm. Doğadan alınan her parçanın yeniden sanata dönüştürülmesi, hem çevre bilincini hem de kültürel değerleri yaşatıyor. Ceviz ağacının hikâyesi, Bahçesaray’da artık sadece bir tarım ürünü olarak değil; doğayla, sabırla ve insan emeğiyle yoğrulmuş bir sanatın sembolü olarak anlatılıyor.
