Geçmişte hem üretim hem de ticaretin kalbinin attığı çarşı, bugün yerini farklı sektörlere bırakıyor. Eski sobacı dükkânlarının büyük bölümü halı mağazalarına ya da farklı işletmelere dönüşmüş durumda. Çarşının kendine özgü kimliği ise her geçen gün biraz daha siliniyor.
ÇARŞI ESKİ KİMLİĞİNİ KAYBEDİYOR
Sobacılar Çarşısı’nda yıllardır imalat yapan Ferdi Akcan, çarşının geçmişte bir han olarak kullanıldığını belirterek şu bilgileri paylaştı: “Eskiden burası bir handı. Alt katta atlar bağlanır, üst katlarda yolcular konaklardı. Zamanla burası sobacılar çarşısına dönüştü. Bir dönem sokaktaki tüm dükkânlar sobacıydı.” Ancak teknolojinin gelişmesi ve doğalgaz kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte mesleğin gerilemeye başladığını vurgulayan Akcan, “Şimdi ise çok az sayıda sobacı kaldı. Yerimize farklı işletmeler açıldı. Çarşı eski kimliğini kaybediyor” dedi.
KIŞIN SOBA YAZIN SEMAVER MANGAL MESAİSİ
Atadan kalma mesleği sürdürmekte kararlı olduklarını ifade eden Akcan, çırak bulmakta zorlandıklarını da dile getirdi. Yeni neslin mesleğe ilgi göstermemesi, ustaların en büyük endişeleri arasında yer alıyor. Sobacı esnafı, kış aylarında soba üretimi ve tamiriyle geçimini sağlarken, yaz aylarında ise mangal ve semaver imalatına yönelerek ayakta kalmaya çalışıyor. Demir ustalığının inceliklerini yaşatmaya çalışan esnaf, tüm zorluklara rağmen mesleklerini sürdürmekte kararlı. Uzun yıllar Van’ın ticari ve kültürel hayatında önemli bir yere sahip olan Sobacılar Çarşısı, bugün hem ekonomik hem de kültürel bir dönüşümün simgesi olarak varlığını sürdürmeye çalışıyor. Ancak ustalara göre, gerekli destek sağlanmazsa bu asırlık meslek ve çarşı, yakın gelecekte tamamen tarihe karışabilir.
