Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ve son kararları doğrultusunda, günlük hayatta veya sosyal medyada kullanılan çok sayıda ifadenin, muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide ettiği gerekçesiyle "Hakaret Suçu"nu oluşturduğu kesinleşti. Yüksek Mahkeme, ağır eleştiri sınırlarını aşan bu ifadeleri kullananlara Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında ceza verileceğine hükmetti.
Yargıtay kararları ışığında, bir kişiye yönelik sarf edilen ve aşağılayıcı nitelik taşıyan sözler, TCK'nın 125. maddesine göre üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile sonuçlanabiliyor.
Yargıtay'ın farklı daireleri tarafından verilen kararlarda, kişilerin onur ve şerefini zedeleyici nitelikte olduğu kabul edilen ve hakaret suçu kapsamında değerlendirilen bazı ifadeler, kategorilere ayrılarak listelendi.
|
Kategori |
Örnek İfadeler (Yargıtay Kararlarından) |
|
Hayvan Benzetmeleri |
Köpek, Aç köpek, İt, İt oğlu, İt soyu, Çakal, Dana, Eşek, Enik, Gergedan, Maymun, Kuduz |
|
Ahlaki ve Onur Kırıcı Nitelemeler |
Ahlaksız, Kanı bozuk, Sürtük, Kaşar, Pavyon kadını, Boynuzlu, Gavat, Dümbük, Deyyus, Gogoş, Laner karı, Pis gavur, Pis Alman |
|
İnanç ve İdeolojik Aşağılamalar |
Dinsiz, Dinsiz imansız, İmansız, Yobaz, Ataput, Münafık, Nemrut |
|
Zekâ ve Fiziksel Aşağılamalar |
Bunak, Dombili, Hilkat garibesi, Meczup, Topal, Kör |
|
Siyasi ve Toplumsal Suçlamalar |
Hırsız, Hain, Vatan haini, Terörist, Diktatör, Amerikan uşağı, Saray soytarısı, Üçkağıtçı, Şaklaban, Şarlatan |
|
Somut Suçlama/Nitelemeler |
Ayyaş, Alkolik, Hapçı, Sen eskortsun, Senin adli dengen yok, Hoşt (Tepki sözü olarak) |
Önemli Not: Yargıtay, bir ifadenin hakaret olup olmadığını değerlendirirken; sözün kime, nerede, ne amaçla ve hangi koşullar altında söylendiğini bir bütün olarak ele almaktadır. Örneğin, "lan" gibi kaba sözler bazı kararlarda hakaret sayılmazken, söyleniş şekli ve kamu görevlisine yönelik olması durumunda hakaret kabul edilebilmektedir.
Sosyal Medya Risk Taşıyor
Avukatlar, özellikle sosyal medya paylaşımlarında veya kamuya açık ortamlarda bu tür ifadelerin kullanılmasının cezai yaptırımları beraberinde getirebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Dijital ortamda işlenen hakaret suçlarında, paylaşımlar ve mesajlar mahkemeye delil olarak sunulabilmektedir.