Beş kişilik bir ailenin senaryosunu ele alalım. Kiraya 15 bin TL, elektrik, doğalgaz ve su faturalarına ortalama 5 bin TL harcayan bir hane halkının elinde gıda, ulaşım, giyim ve diğer ihtiyaçlar için ayıracak tek kuruş kalmıyor. Ancak gerçek hayatta ulaşım, eğitim, temizlik, kırtasiye ve sağlık gibi ek giderler de kaçınılmaz.
Okul çağında iki çocuğu olan bu ailenin yalnızca kırtasiye ve okul masrafları aylık ortalama 2-3 bin TL’yi buluyor. Bunun üzerine şehir içi ulaşım ve zorunlu temizlik malzemeleri için yaklaşık 2 bin TL eklenince, mutfak alışverişine ayrılabilecek bütçe yok denecek kadar azalıyor.
MEYVE-SEBZE LÜKS OLDU
Bugün semt pazarlarında ve marketlerde fiyatlar el yakıyor. Örneğin; Domates 28,60 TL, Sivri biber 32,50 TL, Salatalık 20,80 TL, Elma 91 TL, Mandalina 65 TL, Üzüm 104 TL, Kiraz 325 TL’ye kadar çıkıyor.
Bu rakamlar göz önüne alındığında, asgari ücretli bir ailenin aylık mutfak bütçesi 2 bin TL olsa bile, eve ancak 2-3 defa, o da sınırlı miktarda meyve-sebze girebiliyor. Et, süt, bakliyat ve diğer gıda kalemleri de hesaba katıldığında, dengeli beslenme imkânsız hale geliyor.
ÇOCUKLARIN BESLENME HAKKI TEHLİKEDE
Uzmanlar, çocukların sağlıklı gelişimi için günlük taze sebze ve meyve tüketiminin şart olduğunu vurguluyor. Ancak dar gelirli aileler artık bu ürünleri haftada bir kez bile alamaz hale geldi. Bazı aileler, pahalı ürünleri tamamen menüden çıkararak sadece ekmek, makarna ve patates gibi ucuz gıdalarla beslenmeye yöneliyor.
ALIM GÜCÜ HER AY DAHA DA DÜŞÜYOR
Gıda fiyatlarındaki sürekli artış ve sabit kalan maaşlar, özellikle kirada oturan ailelerin yaşamını her geçen gün daha da zorlaştırıyor. Tüketici dernekleri, temel gıdada KDV’nin düşürülmesini, üreticiden tüketiciye doğrudan satış noktalarının artırılmasını ve dar gelirli ailelere gıda desteğinin acilen hayata geçirilmesini talep ediyor.