Van Gölü’nde balık sezonu yeniden başlarken, fiyatlardaki artış ve halkın balığa olan ilgisindeki düşüş dikkat çekiyor. Dardanel iş birliğiyle yapılan çalışmalara rağmen Van halkı balığa ulaşmakta zorlanıyor. Balıkçılar, balığın dışarıya gönderilmesinin yerel tüketimi olumsuz etkilediğini ve fiyatların 30 liradan 100 liraya yükseldiğini ifade ediyor.
Van Gölü Balıkçısı’nda çalışan Aydın Akman, balık sezonunun başladığını duyurarak balığın bol olduğunu ancak fiyatların yüksek seyretmesinden dolayı hem halkın hem de balıkçıların zorlandığını söyledi. Akman, inci kefalinin bol olmasına rağmen, denetimlerin daha sıkı yapılması gerektiğini ve balığın dışarıya gitmesinin engellenmesi gerektiğini vurguladı.
“hayırlısıyla bu sene sezonumuz yine başladı. Van balığı çıkmaya başladı, şu an hamsiyle istavriti bekliyoruz. Eylül 1’i bekliyoruz. Ne kadar bu sene biraz sıkı tuttularsa da balık bol. İnci kefali bu sene bol ama daha sıkı tutsalar daha da güzel olur.”
FİYATLAR 30 LİRADAN 100 LİRAYA YÜKSELDİ
Geçtiğimiz aylarda Van milletvekilinin girişimleriyle başlatılan Dardanel iş birliği sonrası Van balığının marketlerde yer alması bekleniyordu. Ancak, bu çalışma halkın ucuz balık tüketmesini sağlayamadı. Akman, Van’daki balık fiyatlarının 30 liradan 100 liraya çıktığını, sezon tam açıldığında ise 200 liraya kadar yükselebileceğini dile getirdi.
“Fiyat olarak şu an yüksektir. Düşük olursa daha güzel olur. Bizim için de güzel olur. Kırmızı et zaten başını almış gitmiş. Tavuk da öyle. Biz bir tek balığa kalmışız. Eğer balıkta da fiyat düşmezse, vallahi işimiz yaş. Vatandaşın işi de yaş.”
Balıkçı Aydın Akman, inci kefalinin dışarıya gönderilmesinin fiyatları yükselttiğini belirtti. Dardanel gibi büyük şirketlerle yapılan anlaşmaların Van halkına fayda sağlamadığını söyleyen Akman, “Ben bir balıkçı olarak Van halkına faydası yok diyorum.” dedi.
“Ben 100 liraya satmak istemiyorum. Ben 50 liraya, 40 liraya, 30 liraya satmak istiyorum. Çünkü 100 liraya da satsam, karım aynıdır. 30 liraya da satsam karım aynıdır. 5 lira benim hakkımdır. Ne kadar ucuz olursa, Vanlı vatandaş o kadar çok balık tüketiyor.”
BALIK ADETLE SATILIYOR
Akman, geçmiş yıllara göre Van halkının balığa olan ilgisinin ciddi şekilde azaldığını belirtti. Önceki yıllarda kilogramla balık alan vatandaşların artık adetle balık almak zorunda kaldığını söyleyen balıkçı, talebin %95 oranında düştüğünü ifade etti.
“Van’da rahatlıkla dışarıya 20 tona yakın balık gidiyor. Geriye kalan 3-4 ton Van’a dağıtılıyor. Yetmiyor. Pahalı olduğu için de yetmiyor. Millete de yetmiyor, bize de yetmiyor. Dükkan başı 20 kilo, 15 kilo, 30 kilo en fazla düşüyor. Her birimiz bu balığı kime satalım?”
Bu durumda balıkçılar da maliyet baskısı altında kalıyor. Akman, balığı 100 liraya aldığında üzerine 10 lira koyarak satmak zorunda olduğunu, bu paranın büyük kısmının eleman gideri, kira ve vergiye gittiğini anlattı.
“Beni ancak kurtarıyor. Ama niye onları kurtarmıyor? Adam sadece sudan çıkartıyor, tonlarca işi veriyor. ‘Ben kar edemiyorum’ diyor. Bu fırsatçılıktır hocam, fırsatçılıktır. Kendi balığını tüketemiyor.”
YETKİLİLERE ÇAĞRI: DIŞARIYA BALIK GÖNDERİLMESİN
Vanlı balıkçı Aydın Akman, yetkililere seslenerek inci kefalinin dışarıya gönderilmesinin durdurulmasını istedi. Van halkının ekonomik olarak zor durumda olduğunu vurgulayan Akman, bazı vatandaşların tane ile balık almaya çalıştığını belirtti.
“Bizim buradaki yetkililer eğer birazcık kardeşini dinleseler, balığı dışarıya vermesinler. Van halkına yazıktır. Bu sene öyle kişiler geldi ki, benden tane işi balık isteyen oldu. Gücü yoktu almaya. Van halkı olarak belki senelerce et yemiyorlar. Bir kalmış balığı, onu da artık yiyemiyorlar.”
“BU BALIK VAN’IN EKMEK KAPISIDIR”
Akman, inci kefalinin dünya üzerinde sadece Van Gölü’nde yaşadığını hatırlatarak, bu suyun tükenmemesi gerektiğini söyledi. Denetimlerin daha sıkı yapılması gerektiğini ve bu balığın sadece bir ürün değil, Van halkının ekmeği olduğunu ifade etti.
“Bak, bu sene güzel tuttular, bayağı fark etti. Seneye daha sıkı tutsalar daha da fark eder. Bu su tükenmez. Dünya’da bir Van’da kalmış bu inci kefali. Bunun suyu tükenmesin. Bu bizim ekmeğimizdir, çoluk çocuğumuzun rızkıdır. Sadece benim değil, bütün Vanlılarındır. Ben kendi çocuğumu nasıl düşünüyorsam, komşumun çocuğunu da o şekilde düşünüyorum.”
Aydın Akman’ın çağrısı, Van’daki balıkçılar başta olmak üzere yerel halkın içinde bulunduğu ekonomik zorluğu ve Van Gölü’nün eşsiz değerinin korunması gerektiğini bir kez daha gündeme getiriyor. Yetkililerin ve ilgili kurumların Van halkını ve Van Gölü’nü önceleyen adımlar atması bekleniyor.