Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, kardiyovasküler hastalıkların (KVH) önlenmesine yönelik hayati önem taşıyan bir dizi tavsiyeyi kamuoyuyla paylaştı. Doç. Dr. Sarıkaya, kalp sağlığını korumak için bilimsel kılavuzlara dayalı 10 temel kuralı vurgulayarak, bu kurallara uyumun yaşam kalitesini artırmanın ve ömrü uzatmanın anahtarı olduğunu belirtti.
Kalp Sağlığının Temeli: Biyolojik Parametrelerin Kontrolü
Başhekim Sarıkaya, kalp ve damar hastalıklarından korunmada biyolojik hedeflerin kontrol altına alınmasının kritik olduğunu ifade etti.
-
1. Kolesterol Yönetimi: Aterosklerotik kardiyovasküler hastalığın (AKVH) temel nedeni olan LDL-kolesterolün risk grubuna göre belirlenen hedef değerlerde (<55 mg/dL ila <100 mg/dL) tutulması gerektiğini belirtti. Yaşam tarzı değişikliklerinin yetersiz kaldığı durumlarda statin, ezetimib gibi farmakolojik tedavilerin gerekli olduğunu vurguladı.
-
2. Kan Basıncı: İnme ve kalp yetmezliğinin önde gelen nedeni olan hipertansiyon için kan basıncının 130/80 mmHg’nin altında tutulmasını önerdi. Günlük tuz tüketiminin kısıtlanması $(<5 \text{ g}/\text{gün})$ ve düzenli fiziksel aktivitenin önemine dikkat çekti.
-
3. Diyabet Kontrolü: Diyabet ve prediyabetin AKVH riskini 2–3 kat artırdığını belirterek, HbA1c düzeyinin <%7 hedeflenmesini ve gerekirse modern diyabet ilaçlarının (SGLT2 inhibitörleri veya GLP-1 RA) kullanılmasını tavsiye etti.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri ve Fiziksel Aktivite
Doç. Dr. Sarıkaya'ya göre, sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, bu hedeflere ulaşmanın en doğal yoludur:
-
4. Akdeniz Tipi Diyet: Zeytinyağı, sebze, meyve, tam tahıl ve balık ağırlıklı Akdeniz tipi diyetin, lipid profili, kan basıncı ve glisemik kontrolü iyileştirdiğini vurguladı. Kırmızı et, işlenmiş gıda ve trans yağ tüketiminden kaçınılmasını istedi.
-
5. Fiziksel Aktivite: Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta veya 75 dakika yüksek yoğunlukta aerobik egzersiz yapılmasını önerdi. Uzun süreli oturmanın bağımsız bir risk faktörü olduğunu hatırlattı.
-
6. Kilo ve Bel Çevresi: Obezitenin dislipidemi ve hipertansiyonla ilişkili olduğunu belirterek, vücut kitle indeksinin (BMI) $20\text{–}25 \text{ kg}/\text{m}^2$ aralığında tutulmasını ve bel çevresi hedeflerine (erkek $<94 \text{ cm}$, kadın $<80 \text{ cm}$) uyulmasını tavsiye etti.
-
7. Tütün Yasak: Sigara ve nikotinin oksidatif stres yaratarak aterosklerozu hızlandırdığını belirterek, tütün ve nikotinden tamamen uzak durmanın tek etkili çözüm olduğunu kesin bir dille ifade etti.
Bütünsel Yaklaşım: Zihinsel ve Ruhsal Sağlık
Başhekim Sarıkaya, modern yaşamın getirdiği stres faktörlerinin de kalp sağlığı üzerindeki etkisini göz ardı etmemek gerektiğini belirtti.
-
8. Psikososyal Sağlık: Depresyon, kronik stres ve yalnızlık gibi durumların kardiyovasküler olay riskini bağımsız olarak artırdığını vurguladı. Stres yönetimi, sosyal katılım ve psikolojik desteğin kalp sağlığı için ayrılmaz bir parçası olduğunu kaydetti.
-
9. Uyku Düzeni: Günde 7–9 saat kaliteli uykunun önemine değindi. Uyku düzensizliğinin hipertansiyon ve dislipidemiyle ilişkili olduğunu, uyku apnesi gibi sorunların ise mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini ekledi.
-
10. Düzenli Tarama: 40 yaş üzeri tüm bireylerin ESC SCORE2 sistemiyle düzenli risk değerlendirmesi yaptırması ve kolesterol, kan basıncı, glukoz, kilo ve yaşam tarzı faktörlerinin periyodik olarak izlenmesi gerektiğini belirterek, koruyucu hekimliğin önemine dikkat çekti.
Doç. Dr. Sarıkaya, bu 10 altın kurala dikkat ederek herkesin daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sürebileceği mesajını verdi.
