Van’dan göç etme nedenleri arasında ilk sırada ‘hane-aile fertlerinden birine bağımlı göç’, ikinci sırada ise ‘daha iyi konut ve yaşam koşulları’ yer alıyor. Ekmek parası kazanmak için başka illere giden Vanlı işçiler iş kazası sonucu hayatını kaybediyor. Son birkaç ayda çok sayıda Vanlı işçi çalışmak için gittiği gurbette hayatını kaybetti.
Toplumların en temel ekonomik sorunlarından biri olan İşsizlik sorunu, yoksulluk oranlarının artmasına, gelir dağılımının bozulmasına, insanların beslenme ve eğitim gibi temel ihtiyaçlarını bile karşılamakta zorlanmasına yol açan çok önemli sıkıntılardan biri. Hanehalkı İşgücü Araştırması’na göre, 2025 yılı II. çeyreğinde işsizlik oranı %8,6 seviyesine yükseldi. Genç nüfusta işsizlik oranı ise %15,9 olarak ölçüldü. İşsizlik sayısının her geçen gün arttığı Türkiye’nin son durumunu vatandaşa sorduk Yeni Doğu Gazetesi olarak işsizlik rakamlarını sorduğumu Vanlılar, işsizlik ve yatırımın olmayışından şikayetçi. Okuyan, okumayan herkesin işsizlikten dolayı mağdur olduğu ifade eden vatandaşlar, "Bugün öğrenciler okuyor ama yarınları muamma. Okul okuyup ta yine atanamayan insan sayısı binden fazla, özellikle bölgede farklı bir vahamet teşkil ediyor." dedi.
“İSTİHDAM ALANLARI OLUŞTURULSUN, GENÇLERİN GELECEĞİ KARARMASIN”
Vanlı vatandaşlar, işsizlik, yoksulluk ve geçim sıkıntısı nedeniyle yaşadıkları sorunları dile getirerek yetkililere seslendi. Vatandaşlar, verilen vaatlerin yerine getirilmesini, istihdam alanlarının oluşturulmasını ve yöneticilerin halkın sorunlarına duyarlı olmasını istedi.
ALP: “KURUM AMİRLERİ DEĞİŞSİN
Sinan Alp, Van’da yıllardır değişmeyen sorunları anlatarak şu ifadeleri kullandı: “Van yıllardır aynı, herkes yoksul ve perişan. Zengin olan daha çok zenginleşiyor, yoksul olan ise daha da yoksullaşıyor. Dayısı olan işe giriyor, olmayan işsiz kalıyor. Yılda 5 ay İŞKUR’da çalışıyorum, kalan 7 ay boş geziyoruz. İnşaat sektörü yok, yatırım yok, sadece gider var. Evli, çocuklu insanların hali perişan. Artık insanları da düşünsünler. Vatandaşlık talebim; Van’daki bütün kurum amirleri değişsin. Koltuğa geçen vatandaşın derdini, sıkıntısını unutuyor.”
GEZER: “VAATLER YERİNE GETİRİLSİN”
Rıdvan Gezer, seçimlerden önce verilen sözleri hatırlatarak şöyle dedi: “İşsizlikten dolayı hayvancılık yapıyoruz ama Doğu Anadolu’da hayvancılık bitmiş durumda. Bölgenin yüzde 60 geliri hayvancılıktan geliyor ama o da azaldı. Yolda geçen dört kişiden ikisi işsiz. Çalışanlar da ancak ev geçimini sağlıyor. Seçimden önce herkes Van’a istihdam alanı oluşturacağı sözünü verdi ama ortada bir şey yok. Artık bu vaatler yerine getirilsin.”
BARAN: “GELECEK KAYGISI YAŞIYORUM”
Üniversite öğrencisi Baran, gençlerin yaşadığı belirsizliği şöyle anlattı: “Bugünün öğrencilerinin yarını muamma. Atanamayan arkadaşlarımızın sayısı binleri geçti. Bu durum özellikle Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde daha vahim bir tablo oluşturuyor. İşsizlik var, ekonomik sıkıntılar var ama çözüm için hiçbir adım atılmıyor. Gençlerin dinamizmi boşa gidiyor, üretime katkımız yok. Ben de geleceğimden endişeliyim.”
DOĞAN: “GENÇLERE OLANAK VERİLMİYOR”
Mazlum Doğan ise işsizliğin gençler üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çekti: “Türkiye’de her üç gençten biri işsiz. Ekonomik kriz derinleşti, insanlar bunalıma girdi. Her gencin bir hayali var; kimisi evlenmek, kimisi iyi bir yaşam kurmak istiyor ama bu ülke gençlere olanak tanımıyor. Van’ın nüfusunun yüzde 50’si gurbette çalışıyor. Burada istihdam alanı oluşturulmadı, sürekli geriliyoruz.”
BARDUR: “YETKİLİLER DUYARSIZ”
İkinci üniversitesini bitirmesine rağmen işsiz olduğunu söyleyen Eşref Bardur, şöyle konuştu: “Her dönem işsizlik artıyor ama çözüm arayan yok. Okuyan herkese tavsiyem; iş için değil bilgi için okusunlar. Ben iki üniversite bitirdim, hâlâ işsizim. Yetkililere sesimizi duyurmaya çalışıyoruz ama duymuyorlar. Van’a yatırım yapılabilir ama kimse ilgilenmiyor. Her yeni kurum amiri söz veriyor, ama ortada bir şey yok.”
AKÇA: “YARINIMDAN TEDİRGİNİM”
Sinan Akça, gençlerin çaresizliğini şu sözlerle ifade etti: “Gençler sürekli boş geziyor. Bunun nedeni yönetimdir. Van’a fabrikalar ve istihdam alanları açılsın. Bir genç olarak yarınımdan tedirginim. Geleceğim için plan kurarken psikolojik olarak çöküyorum.”
ŞAH: “HUZUR OLURSA İŞ OLUR”
Mahmut Şah ise işsizlik ve huzur arasında bağ kurarak şöyle dedi: “Türkiye genelinde işsizlik var. İşsizlik oldukça huzur da olmaz. 6 ay İŞKUR’da çalıştırıp sonra işsiz bırakıyorlar. Bir yıldır başvuru yapıyorum, çıkmıyor. Yetkililer vatandaşın halinden habersiz. Kim olursa olsun, herkese eşit davranılmalı. Huzur sağlanırsa işsizlik de çözülür.”
SENCER: “İSTİHDAM ALANLARI OLUŞTURULSUN”
Ercan Sencer, İstanbul’dan iş bulamadığı için Van’a dönmek zorunda kaldığını söyledi:
“Projeler var ama izin verilmiyor. Ev geçindiriyoruz, çocuk okutuyoruz. Cebimizdeki son paraları harcıyoruz. İstihdam alanları oluşturulmazsa yarınımızı göremiyoruz.”
YILDIRIM: “EKMEK ALACAK PARA YOK”
Mesut Yıldırım ise geçim sıkıntısını şöyle anlattı “Türkiye’de işsizlik ve geçim sıkıntısı çok büyük. Hayat pahalı, insanlar çarşıya çıktığında hiçbir şey alamıyor. Bazı aileler ekmek alacak para bulamıyor. Yetkililer Van’da projeler yapmalı, gençlere iş imkânı sağlamalı. İnsanlar bu kadar mağdur edilmemeli.”
Türkiye’de 15 yaş ve üzeri kişilerde işsiz sayısı 2025 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 106 bin kişi artarak 3 milyon 34 bin kişiye ulaştı. İşsizlik oranı ise 0,3 puanlık artışla %8,6 olarak gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde %7,0, kadınlarda %11,6 olarak kaydedildi.
Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı %48,9 seviyesinde oldu. İstihdam edilenlerin sayısı 32 milyon 435 bin kişi olarak ölçüldü ve bu rakam bir önceki çeyreğe göre 41 bin kişi azaldı. Erkeklerde istihdam oranı %66,1, kadınlarda ise %32,1 olarak gerçekleşti.
İşgücüne katılma oranı değişmeyerek %53,5 seviyesinde kaldı. İşgücü sayısı bir önceki çeyreğe göre 65 bin kişi artarak 35 milyon 469 bin kişi oldu. İşgücüne katılma oranı erkeklerde %71,1, kadınlarda ise %36,3 olarak kaydedildi.
Genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 0,7 puan artışla %15,9’a çıktı. Bu yaş grubunda erkeklerde işsizlik %11,7, kadınlarda ise %23,7 olarak tahmin edildi.
İstihdamın sektörlere dağılımına bakıldığında, tarım sektöründe istihdam %14,0, sanayi %20,3, inşaat %6,8 ve hizmet sektörü %58,9 oranında yer aldı. Tarım ve sanayideki istihdam azalmış, inşaat ve hizmet sektöründe ise artış gözlendi.
Haftalık ortalama fiili çalışma süresi 42,1 saat olarak ölçüldü; bir önceki çeyreğe göre 1,2 saat azaldı. Atıl işgücü oranı ise 3,5 puanlık artışla %32,0 seviyesine yükseldi. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı %22,1, potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı ise %20,2 olarak kaydedildi.
