Türkiye’de bireysel borç yapısı köklü biçimde değişti. Yüksek enflasyon, artan yaşam maliyetleri ve gelir artışının yetersiz kalması, vatandaşları temel ihtiyaçlarını karşılamak için kredi kartına ve kredili mevduat hesabına (KMH) yöneltti. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) FinTürk verilerine göre, Eylül 2025 itibarıyla Türkiye’de toplam bireysel borç 5 trilyon 257 milyar liraya ulaştı.
Bu borcun 3 trilyon 208 milyar lirası kredi kartı ve KMH borçlarından oluşuyor. Böylece, kart ve ek hesap borçlarının toplam bireysel borç içindeki payı beş yılda yüzde 19’dan yüzde 61,2’ye yükseldi.
Uzmanlar, maaşlar yatmadan önce birçok vatandaşın eksi bakiyeye düştüğünü, kart harcamalarının da artık lüks değil, temel ihtiyaçlara yöneldiğini belirtiyor. Bu durum, hane bütçelerinin giderek daha fazla zorlandığının açık göstergesi olarak değerlendiriliyor.
BÖLGESEL BORÇ HARİTASI: KART GÜNEYDOĞU’DA, EK HESAP DOĞU’DA ÖNE ÇIKTI
Güneydoğu Anadolu bölgesi, kredi kartı borcu oranlarında zirvede yer aldı. Batman, bireysel borçlarının yüzde 64,5’i kredi kartından oluşarak Türkiye’de ilk sıraya yerleşti. Batman’ı Şanlıurfa (%62,1), Mardin (%61,1), Konya (%59,1), Diyarbakır (%57,7) ve Muş (%56,1) izledi. Bu illerdeki kart borcu stoku toplamda 200 milyar lirayı aştı.
Doğu Anadolu’da ise tablo farklı: burada borçların ağırlığı “ek hesap” olarak bilinen KMH (Kredili Mevduat Hesabı) tarafında yoğunlaştı.
Ardahan, KMH borçlarının toplam borç içindeki payında %21,09 ile ilk sırada yer aldı. Ardahan’ı Tunceli (%18,94), Kars (%18,85), Hakkari (%18,75), Artvin (%18,15) ve Iğdır (%17,40) takip etti.
BÜYÜKŞEHİRLER ZİRVEDE: İSTANBUL İLK SIRADA
İl bazında toplam borç büyüklüklerinde İstanbul açık ara lider. Kentte sadece KMH borcu 146,5 milyar TL, bireysel kredi kartı stoku ise 667 milyar TL’yi aşarak Türkiye toplamının üçte birini oluşturuyor. İstanbul’u Ankara (60,5 milyar TL), İzmir (44,6 milyar TL) ve Bursa (27,5 milyar TL) izliyor. Uzmanlara göre, özellikle büyük şehirlerde son bir yılda ek hesap kullanımında ciddi artış yaşandı ve hane borçlanmasında temel ihtiyaçlar belirleyici olmaya devam ediyor.
VAN’DA TABLO: BORÇ 69 MİLYAR TL’Yİ GEÇTİ
BDDK FinTürk verilerine göre Van’da toplam nakdi kredi borcu 68,9 milyar TL’yi buldu. Bu tutar, kentin hem bireysel hem de kurumsal tüm kredi yükümlülüklerini kapsıyor. Van’da takipteki (ödenmeyen) kredi miktarı 2,26 milyar TL, bu da toplam borcun yaklaşık %3,3’üne denk geliyor.
BİREYSEL BORÇ DAĞILIMI
Taşıt Kredisi: 270 milyon TL
Konut Kredisi: 3,04 milyar TL
Diğer Tüketici Kredileri: 7,17 milyar TL
Kredili Mevduat Hesabı (KMH): 4,76 milyar TL
Bireysel Kredi Kartı Borçları: 15,98 milyar TL
Böylece Van’da toplam bireysel borç 31,2 milyar TL’ye ulaştı.
Bu tutar, kentin toplam kredi stokunun yaklaşık yüzde 45’ine denk geliyor.
SEKTÖREL DAĞILIM
Van’da en yüksek borç yükü Ziraat ve Balıkçılık sektöründe: 5,39 milyar TL.
Bunu Toptan Ticaret ve Komisyonculuk (4,33 milyar TL) ile İnşaat (2,63 milyar TL) sektörü izliyor.
Ayrıca 214 milyon TL tutarında altın teminatlı kredi de bulunuyor.
GENEL FİNANSAL GÖRÜNÜM
Kalem Tutar (TL)
Toplam Nakdi Krediler (borçlar) ≈ 68,9 milyar TL
Takipteki Krediler (ödenmeyen) ≈ 2,26 milyar TL
Gayrinakdi Krediler (teminat vb.)≈ 24,5 milyar TL
Altın Kredileri ≈ 0,21 milyar TL
Van’ın toplam finansal riski, gayrinakdi yükümlülükler dâhil edildiğinde yaklaşık 93 milyar TL’ye ulaşıyor.
VAN’IN TÜRKİYE ORTALAMASINDAKİ YERİ
Van’ın kişi başına düşen nakdi kredi miktarı 85.216 TL, kişi başına tasarruf mevduatı ise 44.958 TL. Bu da Van’da borç/tasarruf oranının 2’ye yakın olduğunu gösteriyor. Van, Türkiye ortalamasına göre düşük gelir grubunda yer alsa da, bireysel borç yükü bakımından bölgesindeki birçok ilden daha yüksek durumda. Özellikle kredi kartı ve ek hesap kullanımının hızla artması, Vanlı vatandaşların da geçim için borçlanmaya yöneldiğini ortaya koyuyor. Van, Türkiye genelinde “en borçlu iller” arasında olmasa da, bölgesel ölçekte üst sıralarda yer alıyor. Kentteki toplam borç miktarı (yaklaşık 69 milyar TL) ve bireysel kredi payının %45 olması, borçlanmanın giderek hane halkına kaydığını gösteriyor. Uzmanlara göre, Van’da hane gelirlerinin artış hızı enflasyonun gerisinde kaldığı için, vatandaş geçimini sağlamak amacıyla kredi kartı ve ek hesaba yüklenmeye devam ediyor.