Urartu medeniyetinden günümüze kadar ulaşan Kırk Değirmenler ve Şamran Kanalı, yalnızca tarihi birer miras değil, aynı zamanda doğa ile insan arasındaki uyumun en önemli simgelerinden biri olarak öne çıkıyor. Başbulak kaynağından beslenen Şamran Kanalı’nın yüzyıllardır bölgedeki tarım alanlarını sulaması sayesinde toprak verimliliği korunmuş, flora ve faunanın sürekliliği sağlanmıştır.
Kırk Değirmenler’in işleyişi de doğal su gücünü kullanarak çevreye zarar vermeden enerji üretmiş, bu yönüyle hem ekonomik yaşamı desteklemiş hem de doğayla uyumlu bir sistemin kurulmasına katkıda bulunmuştur. Sulama sisteminin sağladığı imkanlarla bölgede farklı bitki türleri ve tarımsal ürünler yetişmiş, arı ve böcek çeşitliliği artarak biyoçeşitliliğin devamlılığı sağlanmıştır. Uzmanlara göre bu tarihi yapıların yok olması halinde ekolojik zincir bozulacak, tarımsal üretimde ciddi kayıplar yaşanacak ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı imkânsız hale gelecektir. Ayrıca, tarihi mirasın kaybı yalnızca kültürel değerlerin yitirilmesi anlamına gelmeyecek, aynı zamanda yerel ekonomi ve toplumsal yaşam üzerinde de olumsuz etkiler yaratacaktır.
Kırk Değirmenler ve Şamran Kanalını Koruma Derneği Başkanı F. Erdem Güngör, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: “Bu eserlerin korunması yalnızca tarihi bir mirasın yaşatılması değil, aynı zamanda doğanın, suyun ve ekolojik dengenin geleceğe taşınması demektir. Gelecek nesillere aktarılması için tüm duyarlı kurum ve kuruluşların desteğini bekliyoruz.”