İzmir Milletvekili Mustafa Bilici, Van’ın Gürpınar ilçesindeki Şamran Kanalı ve Kırk Değirmenler bölgesi ile ilgili su, tarım, çevre ve kültürel miras sorunlarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Bilici, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yanıtlanmak üzere üç ayrı yazılı soru önergesi sundu.
Milletvekili Bilici, Van’ın binlerce yıllık su mirası olan Şamran Kanalı’nın günümüzde neredeyse tamamen susuz bırakıldığını, tarım arazilerinin ve tarihi değirmenlerin bu durumdan olumsuz etkilendiğini belirterek, “Bu kadim su hattı hem tarımsal üretim hem de kültürel miras açısından korunması gereken bir değerdir” ifadelerini kullandı.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI’NA: “KANALIN SUYU NEDEN KESİLDİ?”
Bilici, Tarım ve Orman Bakanı’na yönelttiği sorularda Şamran Kanalı’nın DSİ kayıtlarındaki statüsünü, son 20 yılda yapılan projeleri, su akışının neden azaldığını ve kaçak kullanım iddialarını sordu. Ayrıca Van Gölü havzasında içme suyu, tarım ve sanayi kullanımları arasında dengeyi sağlayacak bir havza bazlı su tahsis planı olup olmadığını da gündeme getirdi.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NA: “TARİHİ DEĞİRMENLER YOK OLMASIN”
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a yönelttiği önergede Bilici, Kırk Değirmenler bölgesindeki değirmen yapılarının büyük kısmının yıkılmak üzere olduğunu, Şamran Kanalı’nın ise kuruma ve tahribat tehdidiyle karşı karşıya bulunduğunu vurguladı. Bilici, bölgedeki tarihi yapıların tescil durumu, koruma planları, restorasyon çalışmaları ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınması yönündeki planları sordu.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI’NA: “VAN GÖLÜ HAVZASI İÇİN ACİL PLAN GEREKİYOR”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a hitaben sunduğu önergede ise Bilici, Van Gölü havzasındaki su rejimi bozulmalarına, Şamran Kanalı’nın kurumasına ve ekolojik tahribata dikkat çekti. Bilici, havza genelinde güncel bir çevre koruma ve iklim uyum planı bulunup bulunmadığını, VASKİ ve DSİ’nin eski hatlara su verme uygulamalarının ekosistem üzerindeki etkilerinin incelenip incelenmediğini sordu. Ayrıca bölgenin doğal sit veya özel çevre koruma alanı statüsüne alınıp alınmadığı konusunda da bilgi talep etti.
“ŞAMRAN SADECE BİR SU KANALI DEĞİL, BİR MEDENİYETİN İZİDİR”
Bilici, önergelerinde Şamran Kanalı’nın Urartu döneminden günümüze ulaşan binlerce yıllık bir miras olduğunu hatırlatarak şu değerlendirmede bulundu: “Kırk Değirmenler’deki yapılar birer taş yığını değil; bu toprakların emeğini, üretim kültürünü ve tarihini anlatan canlı tanıklardır. Şamran Kanalı’nın korunması sadece Van için değil, insanlık tarihi açısından da bir sorumluluktur.”