Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde (Temmuz-Eylül) turizm geliri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,9 artarak 24 milyar 257 milyon 815 bin dolara ulaştı. Ziyaretçilerden elde edilen gelirin 24 milyar 46 milyon dolarını doğrudan turist harcamaları, 211 milyon dolarını ise transfer yolcular oluşturdu. Turizm gelirinin yüzde 16,1’i yurt dışı ikametli Türk vatandaşlarından sağlandı.
KİŞİSEL HARCAMALAR İLK SIRADA
Ziyaretçilerin bu çeyrekte yaptığı 15,9 milyar dolarlık harcama kişisel, 8 milyar dolarlık harcama ise paket tur kapsamında gerçekleşti. Turizm harcamalarının yüzde 33,6’sını paket turlar, yüzde 19,9’unu yeme-içme, yüzde 11,1’ini ise uluslararası ulaştırma oluşturdu. Sağlık harcamalarında yüzde 20,3, konaklamada yüzde 17,3 ve yeme-içmede yüzde 14,8 artış kaydedildi.
ZİYARETÇİ SAYISI yüzde 1,9 ARTTI
Bu yılın üçüncü çeyreğinde Türkiye’den çıkış yapan ziyaretçi sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,9 artarak 23 milyon 639 bin 736 kişi oldu. Bu ziyaretçilerin yüzde 14,5’ini (3 milyon 438 bin kişi) yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşları oluşturdu. Ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 100 dolar, yurt dışı ikametli vatandaşların ise 64 dolar olarak açıklandı. Ziyaretçiler Türkiye’ye en çok yüzde 73,8 oranıyla gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler amacıyla gelirken, yüzde 17,3’ü akraba ve arkadaş ziyareti, yüzde 3,7’si alışveriş amacıyla geldi.
VAN’DA İRANLI TURİST ARTIŞI DİKKAT ÇEKTİ
Van’ın Saray ilçesindeki Kapıköy Gümrük Kapısı üzerinden gelen İranlı turist sayısında bu yıl önemli bir artış yaşandı. Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) Başkan Yardımcısı Fevzi Çeliktaş, geçen yılın ilk dokuz ayında 517 bin 79 İranlı turistin kente giriş yaptığını, bu yıl ise sayının 572 bin 741’e yükseldiğini söyledi. Böylece Van’a 55 bin 600 daha fazla İranlı turist geldi. Çeliktaş, artışta Mart ayında başlayan tren seferlerinin etkili olduğunu belirterek, “Bu yılın ilk 9 ayında 11 bin 872’si trenle olmak üzere toplam 572 bin 741 turist kentimize geldi. Hedefimiz 1 milyon turistti ancak bölgesel gerilimler nedeniyle bu sayıya ulaşamadık.” dedi. Kapıköy Gümrük Kapısı’nın Türkiye’deki sınır kapıları arasında 6’ncı sırada yer aldığını vurgulayan Çeliktaş, bu kapının Van ekonomisi için “can damarı” olduğunu ifade etti.
VAN EKONOMİSİNE KATKI BÜYÜK
Çeliktaş, Van ekonomisinin yaklaşık yüzde 63’ünün hizmet sektöründen beslendiğini hatırlatarak, İranlı turistlerin kente önemli bir canlılık kattığını söyledi: “Van esnafının büyük bölümü geçimini İranlı turistlerden sağlıyor. Sınır kapısının altyapısı güçlendirilirse, turizm gelirimiz daha da artar. Başkale ve Çaldıran’da yeni sınır kapıları açılması ilimize ve ülkemize büyük katma değer sağlayacaktır.” Çeliktaş, ayrıca tren seferlerinde vagon ve yolcu sayısının artırılması gerektiğini, böylece önümüzdeki yıl hedeflenen 1 milyon turist sayısına ulaşılabileceğini belirtti. Ancak, İran’a günübirlik ticaret yapan yerli vatandaşların sayısında ciddi düşüş yaşandığını, geçen yıl 222 bin kişi olan sayının bu yıl 100 bine düştüğünü, bunun da yüksek harç ücretlerinden kaynaklandığını ifade etti.
VAN, TARİHİ VE KÜLTÜREL POTANSİYELİYLE ÖNE ÇIKIYOR
Çeliktaş, 3 bin yıllık geçmişe sahip Van’ın Urartulara başkentlik yaptığını hatırlatarak, İranlı turistlerin hem alışveriş hem de kültürel gezi amacıyla kente geldiğini belirtti: “İranlılar Van’a gezmeye, görmeye, tanımaya geliyor. Geri dönerken memnun kalıyorlar. Bu potansiyeli değerlendirirsek Van hem bölgesel hem ulusal ekonomiye çok ciddi katkı sağlar.” dedi.