Van Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Nayif Süer, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası yaşanan gelişmelerin, sınır ili olan Van ekonomisini derinden etkilediğini söyledi. Turizmde yaşanan durgunluğun yalnızca esnafı değil, çiftçi ve hayvancılık sektörünü de doğrudan etkilediğini belirten Süer, ekonomik zincirin tüm halkalarında kırılma yaşandığını ifade etti.
“TURİZM ZİNCİRİN LOKOMOTİFİ”
Van ekonomisinin yaklaşık yüzde 63’ünün hizmet sektörüne dayandığını vurgulayan Süer, turizmin kent için kritik rol oynadığını belirtti. Süer, “Oteller dolu olduğunda restoranlar, işletmeler daha fazla ürün alır. Bu da gıda, tarım ve hayvancılıkta talebi artırır. Ancak turist olmayınca bu zincir tamamen zayıflıyor” dedi.
OTEL DOLULUKLARI YÜZDE 10’A DÜŞTÜ
Geçtiğimiz yıl Nevruz ve Ramazan Bayramı döneminde özellikle İranlı turistlerin yoğun ilgi gösterdiğini hatırlatan Süer, bu yıl durumun tersine döndüğünü söyledi. “Geçen yıl doluluk oranları yüzde 90’lara kadar çıkmıştı. Bu yıl ise savaş nedeniyle rezervasyonlar iptal edildi ve Mart 2026 itibarıyla doluluk oranları yüzde 10 seviyelerine geriledi” diyen Süer, bunun başta gıda olmak üzere birçok sektörü olumsuz etkilediğini dile getirdi.
YÜZ MİLYONLARCA DOLARLIK KAYIP
Süer, Van’ın 2024 yılında yaklaşık 719 bin İranlı turisti ağırladığını ve bunun yaklaşık 350 milyon dolarlık ekonomik katkı sağladığını belirtti. 2025’in ilk aylarında da ciddi bir hareketlilik olduğunu ifade eden Süer, bu yıl ise turizmde büyük kayıp beklendiğini söyledi. “Bu sezon genelinde 300-400 milyon dolar arasında bir kayıp öngörüyoruz. Bu durum esnafı, üreticiyi ve tüm kenti endişelendiriyor” dedi.
HAYVANCILIK DA ETKİLENİYOR
Turizmdeki düşüşün hayvancılığı da dolaylı olarak etkilediğini belirten Süer, “Lokantalar ve işletmeler daha az ürün alıyor. Bu da çiftçi ve hayvancılığa yansıyor. Turizm, üretim ve ticaret birbirine bağlı bir zincir. Biri zarar görünce diğerleri de etkileniyor” diye konuştu.
ÜRETİCİLER: “CİRO YARI YARIYA DÜŞTÜ”
Van Ticaret Borsası’na kayıtlı hayvancılıkla uğraşan üreticiler de yaşanan durgunluğu doğruladı. Üreticiler, geçen yılın Ramazan ayına kıyasla cirolarında yüzde 40-50 oranında düşüş yaşandığını belirtti. “Restoranların çoğu bu yıl açılmadı, açılanlar da maliyetlerini karşılayamayınca kapattı. İranlı turist sayısının azalmasıyla birlikte satışlarımız ciddi şekilde düştü” diyen üreticiler, artan maliyetlerin de kendilerini zorladığını ifade etti.
“ÇİFTE BAYRAM BEKLENTİSİ GERÇEKLEŞMEDİ”
Ramazan Bayramı ve Nevruz döneminde esnafın büyük beklenti içinde olduğunu ancak savaş nedeniyle bu hareketliliğin yaşanmadığını belirten Süer, “Hem esnaf hem üretici zor durumda kaldı. Umudumuz, bölgedeki gelişmelerin kısa sürede normale dönmesi” dedi. Van’da turizmde yaşanan bu durgunluk, kentin ekonomik yapısının ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne sererken, tüm sektörler gelişmelerin seyrini yakından takip ediyor.