Yaz aylarında beklenen turizm potansiyeline ulaşamayan Van, kış sezonunda da aradığı hareketliliği yakalayamadı. Çevre iller Hakkari ve Bitlis, kayak tesislerini manzaraya karşı ve daha elverişli alanlarda planlarken, Van’da kayak merkezi güney yamaca ve şehir merkezinden uzak bir noktaya inşa edildi. Bu durum, kış turizminin gelişmesini olumsuz etkiledi. Hakkari, düzenlediği festivaller ve etkinliklerle önemli bir turizm potansiyeli yakalarken, Bitlis ve Van’da ise ulaşım ve kayak hizmetlerindeki yetersizlikler sektörü adeta bitme noktasına getirdi. Özellikle bu yıl İran’da yaşanan gerilim nedeniyle İranlı turistlerin Van’ı tercih etmemesi, kenti turizm açısından daha da zor bir sürece soktu. Van’da yaşanan sorunlar yalnızca turizmle sınırlı kalmıyor.
Van Havalimanı’nda yaşanan kapanma süreci, müzenin yaklaşık 10 ay kapalı kalacak olması ve kentte güçlü bir turizm lobisinin bulunmaması da sorunların başında yer alıyor. Tüm bu etkenler Van’ın sahipsiz bırakıldığı yönündeki eleştirileri güçlendiriyor. Turizmden ekonomiye, eğitimden sağlığa, sosyal yaşamdan işsizliğe kadar birçok alanda sorunların giderek arttığı Van’da, çözüm beklentisi her geçen gün büyüyor. Konuya ilişkin gazetemize değerlendirmelerde bulunan Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Van Bölge Başkanı Cevdet Özgökçe, yetkili kurumlara çağrıda bulunarak, Van’ın geleceği için acil ve somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
“CİDDİ SIKINTILAR YAŞANIYOR”
Van Abalı Kayak merkezinde ciddi sıkıntıların yaşandığını söyleyen Başkan Özgökçe, “Ne yazık ki bu yıl da Van turizmi açısından oldukça kötü bir sezon geçiriyoruz. Beklentilerin çok altında kalan bir dönem yaşıyoruz. Abalı Kayak Merkezi özelinde ciddi sorunlar söz konusu. Bu yıl nitelikli ve bol kar yağışı oldu, hava şartları da oldukça soğuk seyrediyor. Bilindiği üzere Abalı Kayak Merkezi’nin pisti güney yamaçta yer aldığı için güneşli havalarda kar uzun süre tutunamıyor, hızlı eriyor ya da niteliğini kaybediyor. Ancak bu yıl havaların soğuk gitmesi ve güneşli günlerin az olması nedeniyle Abalı’da şu anda oldukça kaliteli bir kar bulunuyor. Buna rağmen Abalı Kayak Merkezi’ndeki hizmet eksiklikleri ciddi sorunlara yol açıyor. Yönetim kurulumuzla yaptığımız son toplantının ana gündemi de Abalı oldu. Kayak merkezinin ihalesi hâlen yapılmış değil. Yüklenici bir firmanın bulunmaması, özellikle yeme-içme hizmetlerinde sektörü büyük ölçüde zorluyor. Tur operatörleri ya kendi imkânlarıyla yemek organizasyonu yapmak zorunda kalıyor ya da kısa süreli ziyaretlerin ardından misafirlerini dışarıda ağırlamak durumunda kalıyor. Münferit olarak gelen ziyaretçiler de yanlarında yiyecek getirmek ya da kendi imkânlarıyla bir şeyler hazırlamak zorunda kalıyor. Bu durum ciddi şikâyetlere yol açıyor. Ayrıca kayak ekipmanları konusunda da büyük eksiklikler var. Kayak malzemelerinin temininde ciddi sıkıntılar yaşanıyor ve bu nedenle birçok ziyaretçi merkezden geri dönmek zorunda kalıyor” dedi.
“OTELLERİMİZİN DOLULUK ORANLARI YÜZDE 10-15 SEVİYELERİNE KADAR DÜŞMÜŞ DURUMDA”
İran’da yaşanan olaylar nedeniyle otellerin yüzde 10 seviyelerine kadar düştüğünü kaydeden Özgökçe, “Yanı başımızdaki Hakkari ve Kars gibi kayak merkezlerinde bu tür şikâyetler yaşanmazken, bu bölgelerde 250 liraya kiralanabilen kayak ekipmanlarının Van’da 700-750 liraya kadar çıktığı görülüyor. Bu durum hem ürün yetersizliğinden hem de plansızlıktan kaynaklanıyor. Bu sorunların çözümü için ivedilikle Sayın Valimizle görüşme talep edeceğiz. Turizm açısından kötü bir sezon geçirmemizin bir diğer önemli nedeni de İran pazarıdır. Van turizminin en büyük pazarı İran’dır. İran’da yaşanan iç karışıklıklar ve savaş ortamı nedeniyle bu yıl İranlı turist neredeyse yok denecek kadar azdır. Otellerimizin doluluk oranları yüzde 10-15 seviyelerine kadar düşmüş durumda. Esnaf ciddi şekilde mağdur, şehir adeta kan ağlıyor” diye konuştu.
“VAN’IN CİDDİ BİR PLANLAMA HATASI YAPTIĞI ORTADADIR”
Kayak tesisi planlanmasının hatalı olduğunu ve bu hatadan yetkililerin biran önce dönmesi gerektiğini altını çizen Özgökçe, “İlginç bir şekilde, İran’da ikamet eden bazı kişilerin de ülkelerine geri döndüğünü görüyoruz. Temennimiz, İran’daki savaş ve kargaşa ortamının bir an önce sona ermesi ve hayatın normale dönmesidir. Aksi takdirde Van turizmi daha da zor bir sürece girecektir. Kayak merkezleri konusunda Van’ın ciddi bir planlama hatası yaptığı da ortadadır. Hakkari’ye ya da Kars’a gitmeye gerek kalmadan, Bitlis Nemrut Kayak Merkezi örneği ortadadır. Van Gölü manzarasına sahip bu merkez, konum itibarıyla son derece avantajlıdır. Van’da da benzer bir merkez, örneğin Kıyıcak Dağı çevresinde ya da kuzey yamaçlarda yapılabilirdi. Ancak yanlış yer seçimiyle Abalı gibi sektöre yeterince hizmet edemeyen bir merkez ortaya çıktı. Bitlis Nemrut Kayak Merkezi her ne kadar çok güzel bir lokasyona sahip olsa da yıllardır telesiyej ve yol sorunları nedeniyle atıl durumdadır. Birçok valiyle bu sorunları paylaşmamıza rağmen somut bir ilerleme sağlanamamıştır. Benzer bir kader maalesef Van’da da yaşanmaktadır. Abalı Kayak Merkezi’nin hem pisti hem de konumu yanlış bir noktada planlanmıştır. Oysa şehir merkezine çok daha yakın, kuzey yamaçlarda, daha dik ve daha elverişli alanlar bulunmaktadır. Buna rağmen yıllardır yapılan uyarılara kulak verilmemektedir” ifadelerini kullandı.
“VAN MÜZESİ’NİN YAKLAŞIK 10 AY BOYUNCA KAPALI KALACAK OLMASI KABUL EDİLEBİLİR DEĞİLDİR”
Yaklaşık 10 ay boyunca kapalı kalacak Van Müzesi ile ilgili konuşan Özgökçe, “Erzurum örneği ise ortadadır. Erzurum, yalnızca kış turizmiyle dünya çapında bir marka hâline gelmiştir. Oteller aylarca tam kapasite çalışmakta, şehir ciddi bir ekonomik kazanç elde etmektedir. Van’ın doğal şartları Erzurum’dan geri değildir. Buna rağmen gerekli yatırımlar yapılmamaktadır. Kayak merkezi yapmak bu ülke için zor bir iş değildir. Denizlerin altından yol, denizin içine havaalanı yapan bir ülkede yaşıyoruz. Ancak konu Van olunca yetkililer ya sesimizi duymuyor ya da duymak istemiyor. Havaalanı meselesi bunun en somut örneğidir. Van Havalimanı sezon boyunca uzun süre kapalı kaldı. Bu durum turizmi adeta durma noktasına getirdi. Dünyanın hiçbir büyük kentinde havaalanı tadilat nedeniyle tamamen kapatılmazken, Van’da bu uygulama hayata geçirildi. Bu kentin hava yolu dışında başka bir ulaşım alternatifi bulunmamaktadır. Müze konusu da benzer bir sorun alanıdır. Van Müzesi’nin yaklaşık 10 ay boyunca kapalı kalacak olması kabul edilebilir değildir. Dünyanın hiçbir yerinde müzeler tadilat nedeniyle bu kadar uzun süre kapatılmaz. Bu durum konaklama sürelerini düşürmekte ve turizm hareketliliğini olumsuz etkilemektedir” ifadelerine yer verdi.
“CAM MİMARİ TERCİH EDİLEREK BÜYÜK BİR HATA YAPILMIŞTIR”
Müze mimari tercihinin yanlış yapıldığını anımsatan Özgökçe, “Üstelik müzenin yapım aşamasında cam mimari tercih edilerek büyük bir hata yapılmıştır. Bu yapı hem estetik açıdan Van Kalesi siluetine zarar vermekte hem de yazın soğutulamayan, kışın ısıtılamayan bir yapı olarak işlevselliğini yitirmektedir. Taş mimari tercih edilseydi bugün bu sorunların hiçbiri yaşanmayacaktı. Sonuç olarak, Van’da yaşayan 18 yaşından büyük herkesin bu gidişata dur demesi gerekmektedir. Aynı siyasi aktörlerle bu kentin kaderi değişmemektedir. Bu şehir ya sahip çıkılacak ya da kaderine terk edilmeye devam edecektir. Bizler doğruyu söylemekten, hakkımızı aramaktan vazgeçmeyeceğiz” şeklinde konuştu.