Türkiye’nin doğu turizminin önemli merkezlerinden biri olan Van, 2025 yaz sezonunu beklentilerin altında tamamladı. Van Gölü, Akdamar Adası, Muradiye Şelalesi ve tarihi yapılarıyla her yıl binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlayan kentte bu yıl turist sayısı önceki yıllara göre ciddi oranda azaldı.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Doğu Anadolu Bölge Temsil Kurulu Başkanı Cevdet Özgökçe, Van turizminin kapanan Ferit Melen Havalimanı sonrası beklenen yaz performansını gösteremediğini ve kış turizminde otellerin boş kaldığını belirtti. Son yıllarda İranlı turistlerle canlanan Van turizmi, özellikle bu yıl büyük bir sessizliğe bürünmüş durumda.
Özgökçe, Van’daki oteller, restoranlar ve alışveriş merkezlerinin boş kalmasının temel nedeninin fahiş fiyat politikaları olduğunu vurguladı. İranlı turistlere uygulanan “farklı etiket” politikalarının, Van’ın en güçlü turizm pazarını kaybetmesine yol açtığını ve turistlerin Van yerine Antalya, Trabzon veya yurtdışındaki daha ekonomik destinasyonları tercih ettiğini belirtti.
Van ekonomisi açısından büyük öneme sahip olan İran pazarı, kontrolsüz fiyat artışları ve fırsatçılık nedeniyle alarm veriyor. Otellerden restoranlara, taksilerden mağazalara kadar birçok sektörde yaşanan fahiş fiyat uygulamaları, kentin turizmine zarar verirken esnafın güven kaybetmesine ve uzun vadede ciddi ekonomik zararlara yol açıyor. TÜRSAB Doğu Anadolu Bölge Temsil Kurulu Başkanı Özgökçe, turistlerin bu durumdan şikayetçi olduğunu vurgulayan Özgökçe, “Bu mesele sadece bizim değil, tüm Van’ın meselesidir” diyerek kentteki tüm esnaf ve paydaşlara çağrıda bulundu.
“İRAN’DAN MİSAFİR GELMİYOR, ÇOK AZ GELİYOR”
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Doğu Anadolu Bölge Temsil Kurulu Başkanı Cevdet Özgökçe, “Maalesef kötü bir sezon geçirdik. Sezon başlar başlamaz, biliyorsun, bizim sezon Nevruz’da başlıyor. İran pazarımızın yoğunluğu da Nevruz’da başlıyor, yaz boyu devam ediyor. Nevruz sonrası yaklaşık 1,5-2 ay geçtikten sonra Mayıs ayında baktık ki İran’dan misafir gelmiyor, çok az geliyor. Biz sektör olarak hemen bir İran’a çıkarma yaptık ve İran’ın üç kentini ziyaret ettik. Gittiğimiz kentlerde yoğun Van’da artık pahalı bir şehir oldu. Yeme içme, konaklama ve alışverişin pahalı olduğunu bize söylediler. Biz de basın aracılığıyla halka, esnafa, tüccara seslendik: “Arkadaşlar, yapmayın, bakın bu bize zarar veriyor. Çok fahiş fiyatlar uyguluyorsunuz” dedik. Maalesef dediğim gibi bunun etkileriyle kötü bir sezon geçirdik” dedi.
“HAVAALANIMIZ KAPANDI VE ARALIK 5’İNE KADAR KAPALI KALACAK”
Hava limanın kent turizmine büyük çapta olumsuz yönde etki gösterdiğini belirten Özgökçe, “Sezon çok durgun geçti. 2024 yılında ilimizi İran’dan 1.500.000 misafir ziyaret etmişken, şu an 390.000 civarındayız. Yıl sonuna da yaklaşık 100.000 misafir daha eklense toplam 400-500.000 civarında olacak. Yani gelen misafir sayısı geçen yılın üçte biri, dörtte biri kadar. İç pazardan da misafir alamadık. Geçen yıl 350-400.000 iç pazardan misafir almıştık, kültür turu dediğimiz. Onu da maalesef bu sene alamadık; bu sayı 180.000’lerde. Uçağın çok etkisi oldu. Malum, uçak turizmciler için en önemli materyal. Havaalanımız kapandı ve Aralık 5’ine kadar kapalı kalacak. Tabii yüklenici firmanın bir an önce bitirmesini ümit ediyoruz, erken bitirse ya da zamanında bitirse temennimiz bu yönde. Van’ın pahalı olması, uçakların yokluğu ve İran pazarındaki uçak eksikliği çok etkili oldu. Şöyle belirteyim, İranlılar kısmen gelip Van’ı bir bacak olarak kullanıp uçakları iç pazardan alıyor, buradan Antalya, İzmir, İstanbul gibi metropol kentlere gidiyorlardı. Uçak olmayınca Van’ı tercih etmediler. Bu misafirler Erzurum’a, Trabzon’a, Ağrı’ya kaydı. Haliyle Van’a gelmedi. Kötü bir sezon geçirdik” diye konuştu.
TURİST OLSANIZ VAN’I TERCİH EDER MİSİNİZ?
Özgökçe konuşmasının devamında, “Kış turizmi Van için nasıl geçecek? maalesef kış turizmi de zayıf. Abalı Kayak Merkezi enteresan bir şekilde Güney Yamaç’a kurulmuş. Kar kısa sürede eriyor. Yanıbaşımızdaki Kars, Erzurum ve Hakkari’deki yeni kayak merkezleri ise iç ve dış pazardan misafir çekiyor. Kayak merkezinin konumu, kış turizmini sınırlıyor. Şimdiden kötü bir kış sezonu geçireceğimizin sinyallerini alıyoruz. Tur operatörleri olarak aylar öncesinden planlamalar yapıyoruz, ancak rezervasyonlar şu an neredeyse sıfır. Uçak olmayınca ve kayak merkezi Güney Yamaç’ta olunca elimiz kolumuz bağlı. Eğlence sektörü, konaklama ve ulaşım sektörüne de seslenmek istiyorum: Van, Türkiye’nin en pahalı şehri konumunda, hem yeme içmede hem de konaklamada. Dünyanın en ucuz kentlerinden biriyken, artık Türkiye’nin metropollerine eş değer bir fiyat seviyesine ulaştık. Küçükbaş ve büyükbaş hayvanda iyi bir pazarımız varken, et tüketimi pahalı. Dışarıda yemek yediğinizde farkı görebilirsiniz. Antalya’da yaz sezonunun pik döneminde açık büfe otel 100 dolarken, Van’da aynı hizmet 125 euroya sunuluyor. Turist olsanız Van’ı tercih eder misiniz? Durumumuz bu” şeklinde konuştu.
