Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Van Bölge Müdürlüğü verilerine göre, 2025 yılı Temmuz ayında Türkiye genelinde konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,4 artarak 142 bin 858 oldu. Van’da konut satışı her ay sürerken kiralık ev ise bulunamıyor.
Konut satışlarında İstanbul, 23 bin 152 satış ile en yüksek paya sahip olurken, İstanbul’u 12 bin 491 satış ile Ankara, 7 bin 815 satış ile İzmir izledi. Satışların en düşük olduğu iller ise 58 ile Ardahan, 93 ile Bayburt ve 103 ile Hakkari oldu. Van’da satışı yapılan konut sayısı artarken kiralık ev oranı düştü hal böyle olunca kiralar 20 bini aştı.
TÜİK’in bölgesel verilerine göre, Van’da Temmuz ayında 999 konut satışı yapılırken, Muş’ta 348, Bitlis’te 377 ve Hakkari’de 103 konut el değiştirdi. Veriler, hem ülke genelinde hem de bölgesel bazda konut satışlarının geçen yılın aynı ayına göre artış eğilimi yaşandığını ortaya koydu. Artan kira fiyatları ve konut yetersizliği ile ilgili Yeni Doğu Gazetesi’ne konuşan Van Emlakçılar ile Dayanışma Derneği Başkanı Orhan Özdek, kira artışlarının temel nedeninin konut yetersizliği ve yapılmayan yeni imar planından kaynaklandığını söyledi. Van’ın orantısız göç alan bir il olduğunu ve halen ciddi anlamda göç aldığını belirten Özdek, kente gelen memur ve öğrencilerin ciddi kira sıkıntısı yaşadığını ifade ederek, emlakçılardan ve ev sahiplerinden öğrenci, memur ve kente gelen vatandaşlara kira konusunda yardımcı olmaları çağrısında bulundu.
"KİRALARIN YÜKSEK OLMASININ EN BÜYÜK NEDENİ KONUT YETERSİZLİĞİ VE İMAR PLANININ OLMAMASI"
Van’da kiralık ev fiyatlarında ciddi bir artış yaşandığına dikkat çeken Özdek, kiraların bu denli yükselmesinin ahlaki olmadığını belirterek, “Van, Doğu Anadolu Bölgesi’ne başkentlik yapabilecek kapasitede bir ildir. Van’ın çok çeşitli sorunları vardır. Kiraların bu kadar artmasının nedeni, Van’da yeterli konutun bulunmaması ve imar sorununun çözülmemesidir. Van, yıllardır kabuğunu kırıp büyüyememiştir. Çok güzel bir coğrafyaya sahip olmasına rağmen sağlıklı bir imar planı çizilememiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Van’a yeterince önem vermemiştir. Bütün yetkililer ve sivil toplum kuruluşları olarak Van’ı yeni bir imar planına kavuşturmamız gerekiyor. Van, şişmiş bir balon niteliği taşımaktadır. Şehrin trafiğini rahatlatmamız adına yeni imar planı yapılması şarttır.” dedi.
"DEPREM VAN İÇİN BİR MİLAT OLABİLİRDİ"
2011 yılında meydana gelen ve can ile mal kaybına yol açan büyük Van depreminden sonra şehirleşme anlamında Van’da bir milat yaşanabileceğini belirten Özdek, “Depremden sonra Van’ın çehresi değiştirilebilirdi. Kent, yeni bir kazanım elde ederek depreme dayanıklı bir yapılaşmaya gidebilirdi. Sağlıklı imar planları çizilebilir ve modern bir kentleşme sağlanabilirdi. Ancak depremden sonra büyük bir göç yaşandı, sonrasında bu göç geri alındı fakat sağlıksız bir göç oldu. Depremin yaşandığı 2011 yılında sağlıklı bir imar planı yapılmış olsaydı, bugün Van iki kat büyüyerek 3-4 milyon nüfusa ulaşabilirdi.” ifadelerini kullandı.
"İNSANLARIN VAN’DAN GÖÇ ETMESİNİN EN BÜYÜK NEDENİ İŞSİZLİK"
Özdek, “Şu an baktığımızda insanların Van’ı terk etmesinin en önemli nedeni işsizliktir. Oysa bütün yatırımcılar burada yatırım yapmış olsaydı, Van’ın öz kaynakları tekrar Van’a kazandırılsaydı, yeni projeler geliştirilebilseydi bugün yaşadığımız birçok sorun ortaya çıkmayacaktı. Van bambaşka bir şehir olabilirdi ve kira sorunları da yaşanmazdı. Depremden sonra AFAD konutları yapıldı ancak yetersiz kaldı. Üstelik yapılan konutlar da pek sağlıklı kullanılmıyor. Bizler, AFAD konutlarından ziyade devletin yeni teşvikler sağlamasını ve yeni projeler üretmesini isterdik.” dedi.
"YENİ İMAR ALANLARI AÇILIRSA HEM KİRA HEM DE EV FİYATLARI UCUZLAYACAK"
Arsa fiyatlarının da çok yüksek olduğunu vurgulayan Özdek, “Eğer kat planlamasına dikkat edilerek yeni arsalar imara açılmış olsaydı, arsalar daha uygun fiyatlara alınabilirdi. Ancak şu anda arsa fiyatları çok pahalı, bu da konut ve kira fiyatlarını yukarı çekiyor. Bu durum alıcıyı zorluyor. Yeni bir şehirleşme sürecine girersek fiyatlar düşer. Arsa ve konut sayısı arttıkça fiyatlar da aşağıya iner. Bu, insanların rahatlamasını ve daha kolay konut ile arsa sahibi olmasını sağlar. Ancak yeni imar planıyla Van’ı büyütemediğimiz için konut sıkıntısı artıyor. Yeni arsalar imara açılmadığı için şehir eski Van’a sıkışmış durumda. Bu kronikleşmiş sorunlar yüzünden Van büyüyemiyor ve gelişemiyor.” ifadelerini kullandı.
KONUT SATIŞLARI OCAK-TEMMUZ DÖNEMİNDE YÜZDE 24,2 ARTTI
Konut satışları Ocak-Temmuz döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %24,2 oranında artarak 834 bin 751 olarak gerçekleşti.
İPOTEKLİ KONUT SATIŞLARI 18 BİN 425 OLARAK GERÇEKLEŞTİ
Türkiye genelinde ipotekli konut satışları Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %60,3 oranında artarak 18 bin 425 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %12,9 olarak gerçekleşti. Ocak-Temmuz döneminde gerçekleşen ipotekli konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %93,2 oranında artarak 121 bin 515 oldu.
Temmuz ayında 4 bin 438; Ocak-Temmuz döneminde ise 28 bin 884 ipotekli konut satışı, ilk el olarak gerçekleşti.
DİĞER SATIŞ TÜRLERİ SONUCUNDA 124 BİN 433 KONUT EL DEĞİŞTİRDİ
Türkiye genelinde diğer konut satışları Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %7,6 oranında artarak 124 bin 433 oldu. Toplam konut satışları içinde diğer satışların payı %87,1 olarak gerçekleşti. Ocak-Temmuz döneminde gerçekleşen diğer konut satışları ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %17,1 oranında artarak 713 bin 236 oldu.
İLK EL KONUT SATIŞ SAYISI 43 BİN 984 OLARAK GERÇEKLEŞTİ
Türkiye genelinde ilk el konut satış sayısı Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %7,8 oranında artarak 43 bin 984 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışının payı %30,8 oldu. İlk el konut satışları Ocak-Temmuz döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %17,5 oranında artarak 251 bin 608 olarak gerçekleşti.
İKİNCİ EL KONUT SATIŞLARINDA 98 BİN 874 KONUT EL DEĞİŞTİRDİ
Türkiye genelinde ikinci el konut satış sayısı Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %14,6 oranında artarak 98 bin 874 oldu. Toplam konut satışları içinde ikinci el konut satışının payı %69,2 oldu. İkinci el konut satışları Ocak-Temmuz döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %27,3 oranında artarak 583 bin 143 olarak gerçekleşti.
YABANCILARA TEMMUZ AYINDA BİN 913 KONUT SATIŞI GERÇEKLEŞTİ
Yabancılara yapılan konut satışları Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %18,6 oranında azalarak bin 913 oldu. Temmuz ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı %1,3 olarak gerçekleşti. Yabancılara yapılan konut satış sayısının en fazla olduğu iller sırasıyla 643 ile İstanbul, 642 ile Antalya ve 175 ile Mersin oldu.
Yabancılara yapılan konut satışları Ocak-Temmuz döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %12,1 oranında azalarak 11 bin 267 oldu.
ÜLKE UYRUKLARINA GÖRE EN ÇOK KONUT SATIŞI RUSYA FEDERASYONU VATANDAŞLARINA YAPILDI
Temmuz ayında ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı sırasıyla 315 ile Rusya Federasyonu, 152 ile İran ve 135 ile Almanya vatandaşlarına yapıldı.
