Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılının ilk konut satış rakamlarını paylaştı. Türkiye genelinde konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %4,7 oranında azalarak 111 bin 480 olarak gerçekleşirken, Van ve çevre illerdeki tablo dikkat çekti. Ancak madalyonun diğer yüzünde, artan kira fiyatları ve asgari ücretin alım gücündeki düşüş, Vanlı vatandaşı çıkmaza sokuyor.
VAN’DA OCAK AYINDA 831 KONUT EL DEĞİŞTİRDİ
Verilere göre Van, bölgedeki konut piyasasının lokomotifi olmaya devam ediyor. Ocak ayında Van’da toplam 831 konut satışı gerçekleştirildi. Van’ı çevreleyen illerdeki tablo ise şu şekilde oluştu: Muş: 282 konut Bitlis: 359 konut Hakkari: 46 konut Van’daki satış rakamları, şehrin yatırım potansiyelini koruduğunu gösterse de, bu satışların büyük bir kısmının "ikinci el" ve "nakit (diğer)" satışlardan oluşması, orta ve alt gelir grubunun piyasadan tamamen dışlandığını kanıtlıyor.
KİRA FİYATLARI DURDURULAMIYOR: MAAŞIN YARISINDAN FAZLASI KİRAYA!
Van’da konut satışlarının sürmesine rağmen, kiralık konut arzının talebi karşılamaması fiyatları fahiş noktalara taşıdı. Şehir merkezinde ortalama bir dairenin kirası asgari ücretle yarışır hale geldi.
ASGARİ ÜCRETLİ İÇİN "ZORUNLU" YAŞAM SAVAŞI:
Asgari ücretle geçinen bir ailenin Van’da insani şartlarda bir evde oturabilmesi için maaşının neredeyse %60-%70'ini sadece kiraya ayırması gerekiyor. Geriye kalan miktarla mutfak masrafları, ısınma (doğalgaz) ve eğitim giderlerini karşılamaya çalışan vatandaş için "birikim yapmak" veya "ev sahibi olma hayali kurmak" artık tamamen imkansız bir senaryoya dönüştü.
TÜRKİYE GENELİNDE "İKİNCİ EL" VE "NAKİT" DÖNEMİ
Ocak 2026 verileri, Türkiye genelinde vatandaşın yeni ev almaktan ziyade elindekini korumaya çalıştığını gösteriyor:
İKİNCİ EL BASKIN: TOPLAM SATIŞLARIN %69,4’Ü İKİNCİ EL KONUTLARDAN OLUŞTU.
İpotekli Satışlar (Kredi): Faiz oranlarının ve banka politikalarının etkisiyle ipotekli satışlar sadece 20 bin 263 seviyesinde kaldı. Bu da vatandaşın banka kredisiyle ev almasının önündeki engellerin sürdüğünü gösteriyor. Yabancıya Satış Düştü: Yabancılara yapılan konut satışları %20,8 azalarak bin 306’ya geriledi. Rusya Federasyonu vatandaşları 219 konutla yine zirvede yer aldı.
İŞ YERİ SATIŞLARINDA SERT DÜŞÜŞ
Ticari piyasada da işler pek yolunda gitmiyor. Türkiye genelinde iş yeri satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %13,2 oranında azaldı. Bu durum, Van’daki küçük esnafın ve yatırımcının yeni iş yeri açma konusundaki çekincesini ve ekonomik belirsizliği yansıtıyor.
Sonuç: Barınma Bir İnsan Hakkı Olmaktan Çıkıyor mu?
Van’daki tablo, inşaat maliyetlerinin artışı ve ekonomik darboğazın birleşmesiyle "sosyal bir krizin" habercisi gibi. Satılan 831 konut, belli bir sermaye grubunun yatırımı olarak kayıtlara geçerken; asgari ücretli, emekli ve dar gelirli Vanlılar her ay başında "Ev sahibi kirayı ne kadar artıracak?" korkusuyla yaşıyor. Şehirde sosyal konut projelerinin yetersizliği, bu barınma krizini 2026 yılının en büyük sorunu haline getirecek gibi görünüyor.
