Van Gölü / Van Denizi
Konum: Türkiye
Göl türü: Tuzlu, sodalı
Uzunluk: 120 km
Genişlik: 80 km
Yüzölçümü: 3.713 km²
Ortalama derinlik: 171 m
En büyük derinlik: 451 m
Yüzey rakımı: 1.646 m
Adalar: Akdamar, Çarpanak, Adır, Kuşadası
Yerleşimler: Van, Edremit, Gevaş, Tatvan, Ahlat, Adilcevaz, Erciş, Muradiye
Van Gölü, yöresel adıyla Van Denizi, Tatvan ilçesi sınırları içinde bulunan Nemrut volkanik dağının patlaması sonucu oluştuğu düşünülen bir krater gölüdür. Çok sayıda koya sahip olan gölün yüzölçümü 3.713 km²’dir. Van Gölü, hem tatlı su hem de deniz ekosistemlerinden farklı bir sucul ekosistem sunar. Suları tuzlu ve sodalıdır; tuzluluk oranı %19, pH değeri ise 9,8’dir. Göl su seviyesi iklime bağlı olarak değişir, ancak ortalama olarak denizden yüksekliği 1.646 metredir. Ortalama derinliği 171 m, en derin yeri ise 451 m’dir.
Gölün doğu bölümünde dört ada bulunmaktadır: Akdamar, Çarpanak, Adır ve Kuşadası. Bu adalar tarihi ve turistik öneme sahiptir ve 1990 yılında Arkeolojik Sit Alanı ilan edilmiştir.
Van Gölü, dünyanın en büyük sodalı gölü olmasının yanı sıra Türkiye’nin en büyük gölüdür. Tuzlu ve sodalı suyu, biyolojik çeşitliliği sınırlamakta olup gölde bilinen 103 tür fitoplankton, 36 tür zooplankton ve tek bir balık türü olan inci kefali (Chalcalburnus tarichi) yaşamaktadır. Gölün etrafı kara ile çevrili 430 km’dir. Bölge halkına göre gölde bir canavar yaşamaktadır; bu söylentiler, turist çekme amaçlı olarak gündeme gelmiş olsa da bilimsel araştırmalar yapılmıştır. Van, İstanbul-Tahran demiryolu hattına da bağlıdır; Türkiye ve İran’ı birbirine bağlayan bu hat 1970’lerde inşa edilmiştir.
Tarihçe:
Eski Yunan coğrafyacıları Van Gölü’nü Thospitis Lacus veya Arsissa Lacus olarak adlandırmıştır. Modern ismi, sınırları içinde bulunduğu Van ilinden gelmektedir. Urartu Krallığı’nın başkenti, M.Ö. 10. ve 8. yüzyıllar arasında gölün doğu kıyılarında kurulmuştur. Van Gölü sahilleri ve adalarında Ermeni kiliseleri ve manastır kalıntıları bulunur. En iyi korunmuş olanı, 10. yüzyılda inşa edilen Kutsal Haç Kilisesi’dir ve Akdamar Adası’nda yer alır. Kilise, Kral Gagik Artzruni tarafından 915–921 yılları arasında inşa edilmiştir. Dış duvarlardaki rölyefler, Adem ile Havva, Yunus ve Balina, Davud ve Golyat gibi kutsal hikâyeleri anlatır.
Diğer önemli tarihî yapılar arasında gölün doğu kıyısındaki Van Kalesi bulunmaktadır. Modern Van şehri bu kalenin doğusunda yer alır. Van Gölü, sodalı ve tuzlu sularıyla dünyanın en çok soda içeren gölüdür ve kıyısındaki iklim, çevre bölgelerden daha yumuşaktır.
