TÜİK’in 2025 yılı IV. çeyrek yapı izin istatistikleri açıklandı. Verilere göre Van ve çevresinde inşaat hareketliliği sürse de, ruhsat maliyetlerinin 500 bin TL’yi bulması ve binalardaki güvenlik zafiyetleri "belediyecilik" tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
VAN’DA RAKAMLAR YÜKSELİYOR: 2 BİN 38 YENİ DAİREYE RUHSAT
2025 yılının son çeyreğinde (Ekim-Aralık) Van’da inşaat sektörü hareketli bir dönem geçirdi. İstatistiklere göre; Yapı Ruhsatı: Van’da tam 2 bin 38 daire için yapı ruhsatı verildi. İskân (Yapı Kullanma): Aynı dönemde 2 bin 415 daire ise yapı kullanma izin belgesi alarak oturuma hazır hale geldi.
Bölgedeki diğer illerde ise durum şöyle: Bitlis: 1.485 daireye ruhsat, 894 daireye iskân. Muş: 1.123 daireye ruhsat, 561 daireye iskân. Hakkari: 400 daireye ruhsat, 119 daireye iskân verildi. Vatandaşın Cebini Yakan Bedel: Bir Ruhsat 500 Bin TL!
Rakamlar artış gösterse de inşaat yapmak isteyen vatandaş ve müteahhit dertli. Van’da bir bina için ruhsat almanın maliyeti ortalama 500 bin TL sınırına dayandı. Bu yüksek bedeller konut fiyatlarını yukarı çekerken, ruhsat sürecindeki bürokrasi ve mali yük vatandaşın mağduriyetini her geçen gün artırıyor.
"GELİŞİGÜZEL RUHSAT" İDDİASI: YANGIN MERDİVENİ YOK, GARAJ EKSİK!
İstatistiklerdeki artışın arkasında "denetimsizlik" olduğu iddiaları ise kenti endişelendiriyor. İddiaya göre, belediyeler denetim mekanizmasını işletmek yerine sadece ruhsat vermeye odaklanmış durumda. Güvenlik Zafiyeti: Ruhsat alan birçok binada yangın merdiveni gibi hayati detayların kağıt üzerinde kaldığı savunuluyor. Altyapı Sorunu: Bina altı kapalı otopark/garaj eksikliği nedeniyle Van sokakları araç trafiğinden geçilmez hale geliyor.
BELEDİYELER DENETİMDEN UZAK MI?
TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde yapı ruhsatlarının %81,7’si belediyeler tarafından veriliyor. Ancak Van’da belediyelerin "gelişigüzel" ruhsat dağıttığına dair yükselen sesler, gelecekte yaşanabilecek olası facialara davetiye çıkarıldığını gösteriyor. Denetimsiz verilen her ruhsat, Van’ın 100. yılında "plansız bir kent" mirası bırakılmasına neden oluyor. Rakamların büyümesi bir şehrin geliştiği anlamına gelmez. Eğer 500 bin TL ödenen bir binada yangın merdiveni eksikse, o şehirde belediyecilik değil, sadece "evrakçılık" yapılıyor demektir.