Son günlerde Van genelinde artış gösteren Şap SAT-1 vakaları, hayvan sağlığını tehdit ederken hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla kent genelinde karantina uygulamaları başlatıldı. Bazı köy ve mahallelerde tespit edilen bağımsız vakalar sonrası canlı hayvan pazarlarının kapatıldığı bildirildi.
“KISA SÜREDE KONTROL ALTINA ALINACAK”
Van İl Tarım ve Orman Müdürü Turgay Şişman, hastalığın kontrol altına alınması için yoğun bir çalışma yürütüldüğünü belirtti. Şişman, “Şap SAT-1 hastalığının kısa sürede kontrol altına alınacağını ve gerekli önlemler sonrasında hayvan pazarının tekrar açılacağını öngörüyoruz,” dedi.
VAN’IN ÜÇ İLÇESİNDE ALARM ZİLLERİ ÇALIYOR
Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre, Gevaş, İpekyolu ve Çatak ilçelerinde şap ve şarbon vakaları tespit edildi. Gevaş’ta 34 mahallede, İpekyolu’nda 22 mahallede Şap SAT-1 varyantı nedeniyle karantina uygulanırken, Çatak’ta 2 mahallede şarbon hastalığı görüldü. Toplamda 58 mahallede hayvan hareketleri durduruldu, canlı hayvan pazarları kapatıldı.
Üreticiler hayvanlarını satamıyor; süt ve et satışları durma noktasına geldi. Köylüler haftalardır karantina altında. Hayvanlarını dışarı çıkaramıyor, veteriner desteğine ulaşmakta zorlanıyor. Aşı eksikliği ve yem fiyatlarındaki artış ise üreticiyi borç sarmalına sürüklüyor.
MECLİS’TE TEPKİ: “BU BİR TARIM KRİZİDİR!”
DEM Parti Van Milletvekili Mahmut Dindar, Van’daki şap krizini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Meclis’te yaptığı konuşmada Dindar, hastalığın yalnızca hayvan sağlığını değil, ülke genelinde tarım ve ekonomiyi tehdit ettiğini söyledi: “Bu durum sadece bir hayvan sağlığı meselesi değil, ülkenin tamamını ilgilendiren büyük bir tarım krizidir. Çiftçinin emeğini yok eden, üreticiyi iflasa sürükleyen bir yönetim kriziyle karşı karşıyayız. Bugün onlarca ilde hayvan pazarları kapalı, insanlar geçinemiyor.”
“AŞILAR YETERSİZ, BAKANLIK SESSİZ”
Milletvekili Dindar, hastalığın yeni varyantlarına karşı mevcut aşıların etkisiz kaldığını belirterek, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sessizliğini eleştirdi: “Hastalığın yeni varyantlarına karşı aşılar yetersiz. Buna rağmen hükümet susuyor, veriler gizleniyor. Tarım Bakanlığı’nı şirketlerin taşeronu haline getiren, veteriner teşkilatını dağıtan politikaların sonucunu yaşıyoruz.”
“ÜRETİCİYİ KORUYUN, ZARARLARI KARŞILAYIN”
Dindar, konuşmasının sonunda hükümete çağrıda bulundu: “Acil ve şeffaf bir risk planı açıklayın, aşı üretimini kamulaştırın, zarar gören her çiftçiye tazminat ödeyin. Küçük üretici kaderine terk edilmemeli.” Van’daki şap krizi, hem hayvancılığı hem de yerel ekonomiyi derinden etkilerken gözler şimdi İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün çalışmaları ile canlı hayvan pazarlarının yeniden açılacağı tarihe çevrildi.
SAADET PARTİSİ’NDEN UYARI: “CİDDİ KAYIPLAR YAŞANIYOR”
Saadet Partisi Van İl Başkanı ve aynı zamanda veteriner hekim Özay İlhan, şap hastalığının ülke genelinde ciddi kayıplara yol açtığını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Birçok hayvan pazarı hâlihazırda iki aya yakındır kapalı durumda. Şap hastalığından kaynaklı olarak bazı illerde ölümler ve maddi hasarlar ciddi boyutlara ulaştı. Özellikle büyükbaş hayvanlarda, sığırlarda ve buzağılarda ciddi kayıplar yaşandı. Şap hastalığı, buzağılarda herhangi bir belirti göstermeden kalbe vurup öldürebilen bir hastalık. Genç hayvanlarda daha ağır seyrediyor. Bunun yanında et ve süt veriminde ciddi düşüşe, gebe hayvanlarda ise yüksek oranlı yavru atmalara neden oluyor. Bu da büyük maddi kayıplara yol açıyor.”
İlhan, birçok çiftçinin mağdur durumda olduğunu vurgulayarak, Tarım Bakanlığı’na çağrıda bulundu: “Üreticilerin mağduriyetinin giderilmesi adına Tarım Bakanlığı gerekli çalışmaları yapmalı ve bu kayıpları telafi edecek şekilde vatandaşlara destek sunmalıdır. İnşallah bu şap hastalığı çok kısa sürede ülkemizden çıkar, vatandaşlarımız da bu sıkıntıdan kurtulur.”
Hayvan pazarlarının yeniden açılma süreciyle ilgili konuşan İlhan, şu ifadeleri kullandı: “Van Hayvan Pazarı’nın tahminimce Aralık veya Ocak ayı başında açılacağını düşünüyorum. Şu anda hastalık bazı ilçelerde durulmaya başladı, seyrini azalttı.” Öte yandan İlhan, son günlerde bazı bölgelerde “aşı yapılmadan aşı ücreti alındığı” yönündeki iddialara da değinerek, “Bu iddialar söylentidir. Şap aşısı Tarım Bakanlığı’nın resmi aşı programında yer alan bir aşıdır ve bu konuda aşılamalar yapılmıştır. Ancak hastalığın farklı bir suşu ortaya çıktığı için mevcut aşılar etkisiz kalmıştır. Bu nedenle bazı bölgelerde ciddi kayıplar yaşanmaktadır,” dedi.
KARS VE ARDAHAN DAHİL ÇOK SAYIDA İLDE KAYIPLAR
Özay İlhan, başta Kars ve Ardahan olmak üzere birçok ilde de benzer sıkıntıların yaşandığını belirtti. Ülke genelinde yer yer ciddi kayıpların söz konusu olduğunu vurgulayan İlhan, “Bu tablo sadece bölgesel değil, ulusal bir hayvancılık krizine dönüşme riski taşıyor,” dedi.
