Van’da geleneksel el sanatlarından biri olan mücellitlik (kitap ciltleme) mesleği, teknolojinin gelişmesi ve okuma alışkanlıklarının değişmesiyle birlikte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Kentte yaklaşık 45 yıldır bu mesleği sürdüren Mehmet İzci, hem mesleğin geçmişteki altın dönemini hem de bugün geldiği noktayı anlattı.
Mesleğe başladığı yıllarda gazete ve kitaplara ilginin çok yoğun olduğunu belirten İzci, dijitalleşmenin hem okuma alışkanlıklarını hem de zanaatları olumsuz etkilediğini ifade etti. Eskiden gazetelerin kitap ekleri verdiğini ve insanların okumaya daha fazla zaman ayırdığını hatırlatan İzci, bugün ise her şeyin internet ortamına taşındığını söyledi. “Eskiden gazetelerin verdiği kitaplar vardı; okuma o zamanlar daha güzeldi. Şimdi insanlar okumuyor, her şey internete bağlı. Kitaplar bitmiş, mücellit işi bitmiş” diyen İzci, mesleğin sürdürülebilirliğinin kalmadığını vurguladı.
“VAN’DA BU İŞİ YAPAN SON KİŞİLERDENİM”
Meslekte çırak yetişmediğini belirten İzci, en son oğlunun yanında çalıştığını ancak işlerin azalması nedeniyle onun da farklı bir sektöre yönelmek zorunda kaldığını dile getirdi. “Ben bu işi bırakırsam, zaten mücellit işi Van’da tamamen bitecek” sözleriyle durumun ciddiyetine dikkat çekti.
YIPRANAN KUTSAL KİTAPLARI ONARIYOR
Günümüzde daha çok belirli kurumlar, matbaalar ve vatandaşlardan iş aldığını ifade eden İzci, özellikle yıpranan Kur’an-ı Kerim kapaklarını ciltlediğini söyledi. Mesleğe olan ilginin yok denecek kadar azaldığını belirten İzci, “Artık bu işi bilen yok. Gittikçe bitiyor zaten” dedi. Kullandığı ekipmanların da oldukça eski olduğunu dile getiren İzci, imkân verilmesi halinde hem daha kaliteli işler yapabileceğini hem de yeni ustalar yetiştirebileceğini belirtti. Ancak mevcut şartlarda çırak yetiştirmenin neredeyse imkânsız hale geldiğini vurguladı.
“OKUMA ALIŞKANLIĞI BİTTİ, MESLEK DE BİTTİ”
Geçmişte insanların gazete almak için geceyi beklediğini söyleyen İzci, günümüzde ise kütüphanelerde bile yeterli okuyucu bulunmadığını ifade etti. Okuma kültürünün zayıflamasının birçok meslek gibi mücellitliği de doğrudan etkilediğini belirten İzci, bu durumdan büyük üzüntü duyduğunu dile getirdi.
“MEMLEKETİMİ BIRAKMADIM”
Batı illerinden gelen iş tekliflerine rağmen Van’ı terk etmediğini söyleyen İzci, İzmir ve Kocaeli gibi şehirlerden teklif aldığını ancak memleketine olan bağlılığı nedeniyle bu teklifleri geri çevirdiğini ifade etti. “Ömrümü bu işe verdim, yaklaşık 45 yıldır bu işi yapıyorum. Ölünceye kadar da devam edeceğim. Belki başka şehirlerde daha iyi şartlar olurdu ama ben memleketimi bırakmadım” diyen İzci, mesleğini sonuna kadar sürdürmekte kararlı olduğunu söyledi. Van’da kaybolmaya yüz tutan mesleklerden biri olan mücellitlik, ustaların desteği ve yeni neslin ilgisi olmazsa tamamen tarih olma riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Yetkililerden ve gençlerden bu tür geleneksel mesleklere sahip çıkılması isteniyor.
