Van’da havaların ısınmasıyla birlikte geleneksel çömlek ve küplere olan ilgi yeniden artmaya başladı. Özellikle yoğurt mayalama, yemek pişirme ve peynir saklamada kullanılan doğal toprak ürünler, yaz sezonunun başlamasıyla yeniden tezgâhlardaki yerini aldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Çömlek Sanatçısı olan Osman Eşme ise yaklaşık 3 bin yıllık geçmişe sahip çömlekçilik sanatını ayakta tutmak için yıllardır tek başına mücadele veriyor.
Mesleği babasından öğrendiğini belirten Eşme, uzun yıllar Bardakçı Mahallesi’ndeki atölyesinde üretim yaptıktan sonra çalışmalarını artık Van’ın yeni cazibe merkezlerinden biri olan Bedesten Çarşısı’nda sürdürüyor.
“BU SANAT URARTULARDAN GELİYOR”
Bardakçı Mahallesi’nde yüzyıllardır devam eden çömlekçilik geleneğinin, plastik kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte büyük ölçüde yok olma noktasına geldiğini anlatan Eşme, bugün Van’da bu mesleği sürdüren tek usta olduğunu söyledi. 1977 doğumlu olduğunu ve mesleği rahmetli babasından öğrendiğini ifade eden Eşme, “2003 yılında işi tamamen devraldım. Eğer sahip çıkmasaydım bu sanat tamamen yok olacaktı. Bizim yaptığımız işin kökeni Urartulara dayanıyor. Hâlâ eski usul ayaklı torna ve geleneksel fırınlarla üretim yapıyoruz” dedi.
“DOĞAL ÜRÜNLERE YENİDEN DÖNÜŞ OLMALI”
Yerli vatandaşlardan çok yabancı turistlerin ürünlere ilgi gösterdiğini belirten Eşme, özellikle Van’ın meşhur peynir küplerine olan talebin eskiye göre azaldığını ifade etti. Plastik kullanımının yaygınlaşmasının mesleği olumsuz etkilediğini dile getiren Eşme, doğal toprak ürünlerin sağlık açısından daha güvenli olduğunu savunarak, “Eskiden bu kadar hastalık yoktu. Plastik ürünler kanserojen maddeler içeriyor. İnsanların yeniden doğal ürünlere yönelmesini istiyoruz” diye konuştu. Mesleğin geleceği için ailesini de hazırladığını söyleyen Eşme, büyük oğlunu çömlekçilik konusunda yetiştirdiğini belirterek, “Bu sanatın yok olup gitmesini istemiyorum. Elimizden geldiğince yaşatacağız” ifadelerini kullandı.