Van’da tarihî ve doğal mirasın korunması yönündeki çalışmalarıyla bilinen aktivist Muhlis Kaya, Şamran Kanalı boyunca bulunan spagetti mercan kayalarıyla ilgili dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Kaya, kanalın özellikle kenar kısımlarındaki ev ve bahçe duvarlarında yoğun şekilde görülen bu mercan kayalarının, Urartular döneminden kalma özel bir su yalıtım tekniğine işaret ettiğini dile getirdi.
Urartuların, kanalı nemli mercan ve yosun katmanlarıyla elle sıvadığını ve zamanla taşlaşan bu mercanların, suyun toprağa sızmasını engelleyen doğal bir bariyer oluşturduğunu aktaran Kaya, son 50 yılda yapılan bilinçsiz kanal temizliklerinin bu doğal yapıya zarar verdiğini söyledi. Kaya, “Kepçelerle yapılan temizliklerde, kanalın içindeki mercan kayalıkları dışarı atıldı ve ardından kanal betonla kaplandı” diyerek kültürel mirasın tahribine dikkat çekti.
Ayrıca bazı Urartu mezar alanlarında ve taş takılarda da benzer mercan taşlarının kullanıldığını düşündüğünü belirten Kaya, bu yapıları mikrobiyolitlerle benzeştirdiğini ifade ederek, “Bu teknoloji beni aşıyor, bilim insanlarımıza havale ediyorum” dedi. Kaya, Urartuların bu su mühendisliği bilgisinin günümüz şehircilik anlayışına da büyük katkı sağlayabileceğini vurgularken, Van’ın tarihî mirasının korunmasının tüm kentin faydasına olacağını belirtti.